Mehmet AKARSLAN

I. Giriş

Gelir Vergisi Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair 18.1.2019 tarihli ve 7162 Sayılı Kanun 30.1.2019 tarihli ve 30671 sayılı resmi gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

Söz konusu Kanun ile vergiden muaf esnafın kapsamı, başta ev hanımları ve kadın girişimciler olmak üzere evlerinde ürettikleri bazı ürünleri internet ve benzeri elektronik ortamlarda satanların esnaf muaflığından faydalanmalarını sağlamak suretiyle genişletilmiş olup yapılan bu değişikliğin tüm yönleriyle değerlendirilmesi yazımızın konusunu oluşturmaktadır.

1. Mevcut Uygulama

193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 9 uncu maddesinin (6) numaralı bendi (önceki hali);

“6. (Değişik: 28/3/2007-5615/1 md.) Evlerde kullanılan dikiş, nakış, mutfak robotu, ütü ve benzeri makine ve aletler hariç olmak üzere, muharrik kuvvet kullanmamak ve dışarıdan işçi almamak şartıyla; oturdukları evlerde imal ettikleri havlu, örtü, çarşaf, çorap, halı, kilim, dokuma mamûlleri, kırpıntı deriden üretilen mamûller, örgü, dantel, her nevi nakış işleri ve turistik eşya, hasır, sepet, süpürge, paspas, fırça, yapma çiçek, pul, payet, boncuk işleme, tığ örgü işleri, ip ve urganları, tarhana, erişte, mantı gibi ürünleri işyeri açmaksızın satanlar. Bu ürünlerin, pazar takibi suretiyle satılması ile ticarî, ziraî veya meslekî faaliyetleri dolayısıyla gelir ve kurumlar vergisi mükellefi olanların düzenledikleri hariç olmak üzere; düzenlenen kermes, festival, panayır ile kamu kurum ve kuruluşlarınca geçici olarak belirlenen yerlerde satılması muaflıktan faydalanmaya engel değildir.”

Değişiklik yapılmadan önceki bent hükmünün uygulamasına ilişkin değerlendirmemiz yeni düzenlemenin ne getirdiği konusunu daha anlaşılır şekilde ortaya koyacaktır.

a) Kullanılabilecek makine ve aletler

Gelir Vergisi Kanununun Esnaf Muaflığı başlıklı 9 uncu maddesinin birinci fıkrasının (6) numaralı bendinin uygulamasında, evlerde kullanılan dikiş, nakış, mutfak robotu, ütü ve benzeri makine ve aletler, muharrik kuvvet kapsamından değerlendirilmediğinden söz konusu makine ve aletlerin kullanılmasının muafiyetten yararlanmaya engel bulunmamaktadır.

Örneğin Bayan (A)’nın, evinde dikiş ve nakış makinesini kullanmak suretiyle imal ettiği havlu, örgü ve çorap ürünlerini satması faaliyeti, esnaf muaflığı kapsamında değerlendirilecektir.

Ancak, evlerde sanayi tipi veya seri üretim yapabilen makine ve aletleri kullanmak suretiyle kazanç elde edenler esnaf muaflığı kapsamında değerlendirilmeyecektir.

b) Evlerde üretilebilecek ürünler