Yasin KULAKSIZ

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 4 üncü maddesine göre; bu Kanunun kısa ve uzun vadeli sigorta kolları uygulaması bakımından;

-Hizmet akdi ile bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılanlar,

-Köy ve mahalle muhtarları ile hizmet akdine bağlı olmaksızın kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlardan ise;

-Ticarî kazanç veya serbest meslek kazancı nedeniyle gerçek veya basit usûlde gelir vergisi mükellefi olanlar,

-Gelir vergisinden muaf olup, esnaf ve sanatkâr siciline kayıtlı olanlar,

-Anonim şirketlerin yönetim kurulu üyesi olan ortakları, sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketlerin komandite ortakları, diğer şirket ve donatma iştiraklerinin ise tüm ortakları,

-Tarımsal faaliyette bulunanlar,

-Kamu idarelerinde;

-5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine tabi olmayanlardan, kadro ve pozisyonlarda sürekli olarak çalışıp ilgili kanunlarında (a) bendi kapsamına girenler gibi sigortalı olması öngörülmemiş olanlar,

-5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerine tabi olmayanlardan, sözleşmeli olarak çalışıp ilgili kanunlarında (a) bendi kapsamına girenler gibi sigortalı olması öngörülmemiş olanlar ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 86 ncı maddesi uyarınca açıktan vekil atananlar, sigortalı sayılırlar.

Yukarıdaki mevzuat hükümlerine göre kamu görevlilerinin yani Devlet memurlarının 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında sigortalı olduklarını söyleyebiliriz.

EMEKLİ MEMURLARIN TERCİHEN SOSYAL GÜVENLİK DESTEK PRİMİNE TABİ OLARAK ÇALIŞMALARI:

5510 sayılı Kanunun ‘‘Sosyal güvenlik destek primine ilişkin geçiş hükümleri’’ başlıklı geçici 14 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine göre; 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında çalışanlar için sosyal güvenlik destek primi oranı 5510 sayılı Kanunun 80 inci maddesine göre tespit edilen prime esas kazançlar üzerinden 5510 sayılı Kanunun 81 inci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde belirtilen prim oranına yüzde 30 oranının eklenmesi suretiyle bulunan toplamdır. Yüzde 30 oranının dörtte biri sigortalı, dörtte üçü işveren hissesidir. Bu kapsamda sayılan kişilerden sosyal güvenlik destek primine tabi olanların prim ödeme yükümlüsü bunların işverenleridir. Bunlar hakkında sadece iş kazası ve meslek hastalığı sigortası hükümleri uygulanır.

Yukarıdaki Kanun hükümleri yorumlandığında bu %30 oranının 1/4'ünün yani 7,5’lik kısmının sigortalının payı, 4/3’ünün yani 22,5’lik kısmının ise işveren payı olduğunu, burada işveren payına ek olarak kısa vadeli sigorta kolları prim oranı olan %2’lik kısmında eklenerek işverenin toplam payının %24,5 olduğunu söyleyebiliriz. (19/01/2013 tarihli ve 28533 sayılı resmi gazetede yayımlanan 6385 sayılı Kanunun 9 uncu maddesiyle 01/09/2013 tarihinde yürürlüğe girmek üzere, kısa vadeli sigorta kolları prim oranı, sigortalının prime esas kazancının %2’si olmuştur.)

Örnek: Emniyet Genel Müdürlüğü bünyesinde polis memuru olarak 35 yıl çalışarak emekli olan (K) emekli olduktan sonra, (XYZ) A.Ş.’de koruma müdürü olarak yeniden 5.000 brüt ücretle çalışmaya başlamıştır. Bu durumda (K)’nın sigortalılık statüsü ne olacaktır? (K’nın prime esas başkaca kazancı bulunmamaktadır.)

(K) polis memuru olarak kamu görevlisi yani 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında çalışmaktayken emekli olmuştur.

(K)’nın emekli olduktan sonraki çalışmaya başladığı işyeri özel sektör işyeri olup, (K)’nın buradaki sigortalılık statüsü hizmet akdi yani 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki sigortalılıktır.