Cumhur Sinan ÖZDEMİR

İş sözleşmesinden kaynaklanan temel ücret ile fazla çalışma, ulusal bayram ve genel tatil ücreti, yıllık izin ücreti, prim, komisyon, ikramiye, bahşiş, kârdan verilen pay gibi her türlü ücret niteliğindeki ödemelerin; yol, yemek, yakacak, eğitim, evlenme, doğum ve ölüm yardımı gibi her türlü sosyal yardım niteliğindeki parasal ödemelerin ve iş ilişkisinden doğan tüm tazminatların (ihbar ve kıdem tazminat, kötü niyet tazminatı, iş güvencesi tazminatı vs.) Türk parası olarak kararlaştırılması ve bu şekilde ödenmesi zorunludur. 13.09.2018 tarih, 30534 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 85 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararı ile 06.10.2018 tarih, 30557 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karara İlişkin Tebliğ’de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ ile belirlenen istisnalar dışında yerleşik kişilerin ülkemizde kendi aralarında akdedecekleri iş sözleşmesi ve diğer sözleşmelerde sözleşme bedelinin ve sözleşmede yer alan ödemelerin döviz üzerinden yahut doğrudan ve dolaylı olarak dövize endeksli belirlenmesi yasaklanmıştır. Dövize endeksli iş sözleşmelerinin Türk Lirasına dönüşümü makale konusunu oluşturmaktadır.

İŞÇİ ÜCRETLERİNİN ÖDENME ŞEKLİ

4857 sayılı İş Kanunu’nun, 32’nci maddesi “…Ücret, prim, ikramiye ve bu nitelikteki her çeşit istihkak kural olarak, Türk parası ile işyerinde veya özel olarak açılan bir banka hesabına ödenir. Ücret, prim, ikramiye ve bu nitelikteki her çeşit istihkak, yabancı para olarak kararlaştırılmış ise ödeme günündeki rayice göre Türk parası ile ödeme yapılabilir…” hükmü gereği işçi ücretlerinin Türk parası ile ödenmesi zorunlu olup, ücretin yabancı para olarak kararlaştırıldığı hallerde dahi ödeme günündeki rayici esas alınarak yine Türk parası olarak ödenmesi gerekmektedir.

İş Kanunu Yönünden

4857 sayılı İş Kanunu’nun, 32’nci maddesine göre genel anlamda ücret bir kimseye bir iş karşılığında işveren veya üçüncü kişiler tarafından sağlanan ve para ile ödenen tutardır. Ücret, prim, ikramiye ve bu nitelikteki her çeşit istihkak kural olarak, Türk parası ile işyerinde veya özel olarak açılan bir banka hesabına ödenir. Ücret, prim, ikramiye ve bu nitelikteki her çeşit istihkak, yabancı para olarak kararlaştırılmış ise ödeme günündeki rayice göre Türk parası ile ödeme yapılabilir.Çalıştırdığı işçilerin ücret, prim, ikramiye ve bu nitelikteki her çeşit istihkakını özel olarak açılan banka hesapları vasıtasıyla ödeme zorunluluğuna tabi tutulan işverenler veya üçüncü kişiler, işçilerinin ücret, prim, ikramiye ve bu nitelikteki her çeşit istihkaklarını özel olarak açılan banka hesapları dışında ödeyemezler. Emre muharrer senetle (bono ile), kuponla veya yurtta geçerli parayı temsil ettiği iddia olunan bir senetle veya diğer herhangi bir şekilde ücret ödemesi yapılamaz. Ücret en geç ayda bir ödenir. İş sözleşmeleri veya toplu iş sözleşmeleri ile ödeme süresi bir haftaya kadar indirilebilir. İş sözleşmelerinin sona ermesinde, işçinin ücreti ile sözleşme ve Kanundan doğan para ile ölçülmesi mümkün menfaatlerinin tam olarak ödenmesi zorunludur. Meyhane ve benzeri eğlence yerleri ve perakende mal satan dükkân ve mağazalarda, buralarda çalışanlar hariç, ücret ödemesi yapılamaz. Ücret alacaklarında zamanaşımı süresi beş yıldır.

Türk Borçlar Kanunu Yönünden