Ertan AYDOĞAN 

Ekonomik ve ticari gelişmelerin olanca hızıyla yaşandığı günümüz piyasalarında devir, birleşme, tür değiştirme ve benzeri işlemler sıkça karşımıza çıkmaktadır. Bu gibi işlemler piyasada yaşanabilecek sorunlara karşılık, birer hamle olarak görülmelidir. Nitekim devir işlemi de teknik ayrıntılarla dolu, ticari bir işlemdir. Bu çalışmada, özellikle adi ortaklığın devir alınması üzerinde durulacak ve adi ortaklıkların başka bir sermaye şirketince devir alınması halinde devir bilançosunda bulunan geçmiş yıl ve cari yıl zararlarının devir alan şirketin kurumlar vergisi matrahından mahsup edilip edilemeyeceği hususu açıklanacaktır. Öncelikle adi ortaklık ve devir kavramları hakkında bilgi verilecektir.

Adi Ortaklık İşletmesi

Adi ortaklıklar en basit şirket modeli olarak bilinirler. Bu tür ortaklıklar, diğer ticaret şirketlerinden farklı olarak 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nda düzenlenmişlerdir. Adi ortaklık sözleşmesi, iki ya da daha fazla kişinin emeklerini ve mallarını ortak bir amaca erişmek üzere birleştirmeyi üstlendikleri sözleşmedir. Adi ortaklık, iki ya da daha fazla kişinin emeklerini ve mallarını ortak bir amaca erişmek üzere birleştirmeyi üstlendikleri sözleşme ile kurulmaktadır. Her ortak, para, alacak veya başka bir mal ya da emek olarak, ortaklığa bir katılım payı koymakla yükümlüdür. Adi ortaklık bir tüzel kişilik değildir. Bu kapsamda, ortaklığın borçlarından dolayı tüm ortaklar kişisel malvarlıklarıyla sınırsız olarak sorumludurlar. Adi şirketler, tüzel kişiliklerinin bulunmaması nedeniyle kendi adlarına borç veremez ya da dava açamaz. Bu işlevleri yerine getirmesi gerekenler, tek tek adi şirketin ortaklarıdır.

Ortaklığa sermaye olarak getirilen değer, devri ve tasarrufu şekle bağlı ise, kanundaki bu şekil şartının yerine getirilmesi gerekmektedir. Örneğin, ortaklardan birisi sermaye olarak ortaklığa bir gayrimenkulün mülkiyetini taahhüt etmiş ise, Medeni Kanun uyarınca, taşınmazların devri tapu siciline tescil ile tamam olacağı için, gayrimenkulün tapuda adi ortaklık (yani tüm ortaklar adına) tescil edilmesi gerekmektedir. Aksi halde sermaye koyma borcu yerine getirilmiş sayılmaz.