Fahrettin AÇAR

1-GİRİŞ
Hizmet erbabına işverenlerce yemek hizmeti sağlanmaktadır. Bu hizmeti veren işverenler iş yerlerinin kapasitesine göre kendi bünyelerinde verebilecekleri gibi yemek kartları vasıtasıyla da sağlanabilmektedir. Söz konusu uygulamada herhangi bir sınırlama olmamak şartıyla mükellefler tarafından serbestçe belirlenebilmektedir fakat yemek hizmetinin kendi bünyelerinde verilmemesi halinde mükellefler tarafından her bir çalışan için Maliye Bakanlığınca belirlenen tutar aşılmamak şartıyla mükellefe sağlanan yemek ücreti gelir vergisinden istisnadır. Yemek ücretinin belirlenen sınırı aşması halinde ise hizmet erbabı için gelir vergisi kapsamında dikkate alınması gerekmektedir. Mükellefler yemek hizmetini kendi bünyelerinde vermeleri halinde katlandıkları maliyelerin hepsini gider yazabilme hakkına sahiptirler ve bunlar için ödedikleri Katma Değer Vergisini indirim konusu yapabilmektedirler. İşverenlerce ve hizmet erbabı açısında Gelir Vergisi ve Katma Değer Vergisi açısından her iki durumda açıklanarak mükellefler için avantajlı olan durum anlatılmaya çalışılacaktır.
2-DEĞERLENDİRME
Gelir Vergisi Kanunun 1’inci maddesinde, Gerçek kişilerin gelirleri gelir vergisine tâbidir. Gelir bir gerçek kişinin bir takvim yılı içinde elde ettiği kazanç ve iratların safi tutarı olduğu ifade edilmiştir. Mezkûr kanunun “Ücretin tarifi” başlıklı 61 inci maddesinde, “Ücret, işverene tabi ve belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatlerdir.
Ücretin ödenek, tazminat, kasa tazminatı (Mali sorumluluk tazminatı), tahsisat, zam, avans, aidat, huzur hakkı, prim, ikramiye, gider karşılığı veya başka adlar altında ödenmiş olması veya bir ortaklık münasebeti niteliğinde olmamak şartı ile kazancın belli bir yüzdesi şeklinde tayin edilmiş bulunması onun mahiyetini değiştirmez.. “hükmü yer almaktadır. Bu kapsamda ücretin nakdi dışında yukarıda sayılan herhangi bir şekilde verilmiş olması ücretin mahiyetini değiştirmeyeceğini ifade etmiştir.
Aynı Kanunun “Vergi tevkifatı” başlıklı 94 üncü maddesinin birinci fıkrasında ise tevkifat yapmak zorunda olan mükellefler sayılmış, aynı fıkranın (1) numaralı bendinde de hizmet erbabına ödenen ücretler ile 61 inci maddede yazılı olup ücret sayılan ödemelerden (istisnadan faydalananlar hariç), 103 ve 104 üncü maddelere göre vergi tevkifatı yapılacağı belirtilmiştir.
7420 sayılı Kanunun 2 nci maddesiyle değişik (8) numaralı bendinde ile 193 sayılı gelir vergisi kanunun 23 maddesine eklenen “Hizmet erbabına işverenlerce yemek verilmek suretiyle sağlanan menfaatler (işverenlerce, işyerinde veya müştemilatında yemek verilmeyen durumlarda çalışılan günlere ait bir günlük yemek bedelinin 51 Türk lirasını (324 seri no.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile 2024 yılı için 170 TL.) aşmayan kısmı istisna kapsamındadır. Ödemenin bu tutarı aşması halinde aşan kısım ile bu amaçla sağlanan diğer menfaatler ücret olarak vergilendirilir.)” hükmüne yer verilmiştir.