Erdoğan ARSLAN

1.1.Bireysel emeklilik sistemi (BES) 4632 sayılı Kanunla düzenlenmiştir.Kanunla, “kamu sosyal güvenlik sisteminin tamamlayıcısı olarak, bireylerin emekliliğe yönelik tasarruflarının yatırıma yönlendirilmesi ile emeklilik dönemlerinde ek bir gelir sağlanarak refah düzeylerinin yükseltilmesi, ekonomiye uzun vadeli kaynak yaratarak istihdamın artırılması ve ekonomik kalkınmaya katkıda bulunulmasını teminen, gönüllü katılıma dayalı ve belirlenmiş katkı esasına göre oluşturulan bireysel emeklilik sisteminin düzenlenmesi ve denetlenmesi” amaçlanmıştır. Bu anlamda kanunla düzenlenen bireysel emeklilik sisteminden beklenen amaçlardan biri, bireylere emeklilik dönemlerinde ikinci bir gelir sağlanarak bireylerin refah düzeylerinin arttırılmasıdır. Kanunun “sosyal güvenlik kapsamının artırılması”, “devletin sosyal güvenlikten kaynaklanan yükünün azaltılması”, “ekonomiye ciddi kaynak yaratılması”, “ekonomik istikrara ulaşmada ve enflasyonla mücadelede önemli kazanımlar elde edilmesi”, “para ve sermaye piyasalarındaki yatırım araçlarının çeşitlenmesi” ve böylece “sermaye piyasalarının gelişmesi”, “tasarrufların artması” ve tüketimin azalarak “cari açık sorununun azalması”  gibi çok sayıda ekonomik ve sosyal hedefleri de bulunmaktadır.

1.2.6327 sayılı Kanunla BES vergilendirme bakımından önemli bir aşamaya geçmiştir. Bu Kanunla, 2013 yılı başından itibaren bireyler tarafından BES’e ödenen katkı paylarının “ücretin safi tutarının” ve beyanname veren gelir vergisi mükelleflerin beyan ettikleri vergilendirilecek gelirlerinin tespitinde indirim konusu yapılabilmesi uygulamasına son verilmiş, bunun yerine yeni teşvik unsuru olarak katılımcılar için “devlet katkısı” uygulaması getirilmiştir. Ancak devlet katkısı uygulamasından, sadece vergi mükellefleri değil BES’e katkı payı ödeyen herkes yararlandırılmıştır. Yine 6327 sayılı Kanun ile BES’ten ayrılanlara yapılan ödemelerin tamamının menkul sermaye iradı sayılarak vergilendirilmesi  uygulamasına son verilmiş, bireysel emeklilik hesabına yapılan devlet katkılarının hak kazanılan kısımları ise veraset ve intikal vergisinden müstesna tutulmuş  BES’ten ayrılanlara yapılan ödemelerin belirli bir kısmının gelir vergisinden müstesna tutulması uygulaması da yürürlükten kaldırılmıştır. Kuşkusuz makalenin odak noktası 6327 sayılı Kanunla yapılan değişiklikleri açıklamak değildir. Bununla beraber makale, bu Kanunla mahiyet değiştiren ve işverenler tarafından ücretliler adına BES’e ödenen katkı paylarının özellikle gelir vergisi karşısındaki durumunun irdelenmesine odaklanacaktır.