Sedat ZENGİN

1. GİRİŞ

488 sayılı Damga Vergisi Kanunu’na ekli I sayılı tabloda belirtilen kağıtlar damga vergisine tabi tutulmuştur. Bahsi geçen kağıtlar terimi, yazılıp imzalamak veya imza yerine geçen bir işaret konmak suretiyle düzenlenen ve herhangi bir hususu ispat veya belli etmek için ibraz edilebilecek olan belgeler ile elektronik imza kullanılmak suretiyle manyetik ortamda ve elektronik veri şeklinde oluşturulan belgeleri ifade etmektedir.

Öte yandan yabancı memleketlerle Türkiye’deki yabancı elçilik ve konsolosluklarda düzenlenen kağıtlar, Türkiye’de resmi dairelere ibraz edildiği, üzerine devir veya ciro işlemleri yürütüldüğü veya herhangi bir suretle hükümlerinden faydalanıldığı takdirde vergiye tabi tutulmaktadır.

Damga Vergisi Kanunu’nun 3’üncü maddesi gereğince damga vergisinin mükellefi kağıtları imza edenlerdir. Ayrıca resmi dairelerle kişiler arasındaki işlemlere ait kâğıtların Damga Vergisini kişiler öder.

Mezkur Kanun’un 10’uncu maddesi gereğince Damga Vergisi nispi veya maktu olarak alınır. Nispi vergide, kağıtların nevi ve mahiyetlerine göre, bu kağıtlarda yazılı belli para, maktu vergide kağıtların mahiyetleri esastır.

Nispi vergi uygulamasında belirlenen damga vergisi oranı kağıtlarda yani sözleşmelerde belirlenen tutara uygulanarak damga vergisi tespit edilmektedir. Ancak sözleşmelerde herhangi bir tutar olmaması halinde damga vergisinin hesaplanıp hesaplanmayacağı hususu bu çalışmamızda açıklanmıştır.

2. BELLİ TUTAR İÇERMEYEN SÖZLEŞMELERDE DAMGA VERGİSİ

Damga vergisinin konusunu belli bir durumu ispat ve tevsik etmek için karşılıklı olarak imzalanan kağıtlar oluşturmaktadır.

Bir kağıdın tabi olacağı verginin tespiti için o kağıdın mahiyetine bakılır ve buna göre 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu’na ekli tabloda yazılı vergisi bulunur.

Kağıtların mahiyetlerinin tayininde, şekli kanunlarda belirtilmiş olanlarda kanunlardaki adlarına, belirtilmemiş olanlarda üzerlerindeki yazının tazammun ettiği hüküm ve manaya bakılır. Mahiyeti tayin edilmek istenen kağıt üzerinde başka bir kağıda atıf yapılmışsa, atıf yapılan kağıdın hükümlerine nazaran iktisap ettiği mahiyete göre vergi alınır.

Damga Vergisi Kanunu’na ekli I sayılı tabloda belirtilen kağıtlar damga vergisine tabi tutulmaktadır. Anılan tablonun ‘‘I-Akitlerle ilgili kâğıtlar’’ başlıklı bölümünün A/1 fıkrasında, belli parayı ihtiva eden mukavelenameler, taahhütnameler ve temliknamelerin binde 9,48 nispetinde damga vergisine tabi olduğu I.B. bendinde ise belli parayı ihtiva etmeyen kağıtların tabi olduğu vergiler maktu olarak belirlenmiştir. Anılan bölümde maktu vergiye tabi olan ve belli parayı ihtiva etmeyen kağıtlar;

- Tahkimnameler,

- Sulhnameler,

- Turizm işletmeleri ile seyahat acentelerinin aralarında düzenledikleri kontenjan sözleşmeleri (Belli parayı ihtiva edenler dahil)

Olarak belirlenmiştir.

Belli para terimi Damga Vergisi Kanunu’nun 10’uncu maddesinde açıklanmıştır. Söz konusu maddeye göre belli para terimi, kağıtların ihtiva ettiği veya bunlarda yazılı rakamların hasıl edeceği parayı ifade eder.

• Güncel mevzuatı hızlı ve güvenilir olarak takip etmek ,
• Vergi, SGK, İş, Ticaret Mevzuatı ile ilgili güncel konularda sorularınıza cevap almak;
• Uygulamaya yönelik  makaleleri  okumak  için siz de abonemiz olun.

 Abonemiz Olmak İçin Tıklayın.

Abonelerimizin sorularına  verdiğimiz cevapları  okumak  için tıklayın.

Dergimizde yayımlanmış bazı makaleler için tıklayın.

Yayımladığımız Özelge ve Danıştay Kararlarını incelemek için tıklayın.