Alaattin DEMİR

Gelişen ve değişen global ekonomik dünyada sadece para dolaşım aracı olarak kullanılmamaktadır. Sanal paralar, kıymetli madenlerde para gibi değer gören ve konvertibilitesi yüksek araçlar haline gelmiştir. Günümüzde altın, gümüş, pırlanta, platin gibi kıymetli madenlerde önem arz ettiğinden bu madenlerin nasıl değerleneceği ve nasıl kayıtlara alınıp vergilendirileceği de önemli hale gelmiştir. Altın, gümüş ve platin gibi değerli madenler üzerinden bankalarda açtırmış olduğunuz mevduat hesaplarının değerlemeye tabii tutulup tutulmayacağı, değerleme yapılması halinde ortaya çıkan değer artış ve azalışlarının kurum kazancının tespitinde gelir ya da gider olarak dikkate alınıp alınmayacağı gibi hususlara bu çalışmamızda yer verilecektir.

A- Gelir Ve Kurumlar Vergisi Kanunları Yönünden;

193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun geçici 67. maddesinin (4) numaralı fıkrasında, bankalar arası mevduat ile aracı kurumların borsa para piyasasında değerlendirdikleri kendilerine ait paralarına yürütülen faizler hariç olmak üzere, 75. maddenin ikinci fıkrasının (7), (12) ve (14) numaralı bentlerinde yazılı menkul sermaye iratlarından ödemeyi yapanlarca %15 oranında vergi tevkifatı yapılacağı hükme bağlanmıştır.

Anılan maddede yer alan bazı tevkifat oranlarının belirlenmesine ilişkin, 01/01/2013 tarihli ve 28515 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2012/4116 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının eki Kararın 3. maddesiyle, 22/07/2006 tarihli ve 2006/10731 sayılı Kararnamenin eki Kararın 1. maddesinin birinci fıkrasına eklenen (d) bendinde, "d) Bankalar arası mevduat ile aracı kurumların borsa para piyasasında değerlendirdikleri kendilerine ait paralarına yürütülen faizler hariç olmak üzere, Gelir Vergisi Kanununun 75. maddesinin ikinci fıkrasının (7) ve (12) numaralı bentlerinde yazılı menkul sermaye iratlarından,

1) Döviz tevdiat hesaplarına yürütülen faizlerden ve katılım bankalarınca döviz katılma hesaplarına ödenen kar paylarından;

i) Vadesiz ve ihbarlı hesaplar ile 6 aya kadar (6 ay dahil) vadeli hesaplarda %18,

ii) 1 yıla kadar (1 yıl dahil) vadeli hesaplarda %15,

iii) 1 yıldan uzun vadeli hesaplarda %13,

2) Mevduat faizlerinden;

i) Vadesiz ve ihbarlı hesaplar ile 6 aya kadar (6 ay dahil) vadeli hesaplarda %15,

ii) 1 yıla kadar (1 yıl dahil) vadeli hesaplarda %12,

iii)1 yıldan uzun vadeli hesaplarda %10

3) Katılım bankaları tarafından katılma hesabı karşılığında ödenen kar paylarından;

i) Vadesiz, ihbarlı ve özel cari hesaplar ile 6 aya kadar (6 ay dahil) vadeli hesaplarda %15,

ii) 1 yıla kadar (1 yıl dahil) vadeli hesaplarda %12,

iii) 1 yıldan uzun vadeli hesaplarda %10." hükümlerine yer verilmiştir.