Cihan TEKİN

1. GİRİŞ
Bağış ve yardım, bir gerçek ya da tüzel kişinin aynî ya da nakdi varlıklarını bir başka kişi veya kuruma devretmesidir. Günümüzde şahısların yanı sıra birçok kurumun bağış yaptığı görülmektedir. Vergi kanunlarımız belli şartlar altında yapılan bazı bağış ve yardımların kurumlar vergisi matrahının tespitinde indirim olarak dikkate alınmasına imkan vermektedir.
Bu makalemizde kurumlar vergisinde yer alan diğer indirimlerden bağış ve yardımlara verilecektir. Yine, ülkemizde yaşanan doğal afetler nedeniyle başlatılan yardım kampanyaları kapsamında yapılan bağış ve yardımların vergi mevzuatı karşısındaki durumuna ilişkin açıklamalara da yer verilmeye çalışılacaktır.
2. DİĞER İNDİRİMLER VE VERGİSEL BOYUTU
Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 10. Maddesine göre, kurumlar vergisi matrahının tespitinde; kurumlar vergisi beyannamesi üzerinde ayrıca gösterilmek şartıyla, kurum kazancından söz konusu maddede yer alan sırayla indirim konusu yapılabileceği belirtilmiştir.
2.1. Sponsorluk harcamaları
Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 10/1-b maddesine göre, 21/5/1986 tarihli ve 3289 sayılı Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun ile 17/6/1992 tarihli ve 3813 sayılı Türkiye Futbol Federasyonu Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun kapsamında yapılan sponsorluk harcamalarının sözü edilen kanunlar uyarınca tespit edilen amatör spor dalları için tamamı, profesyonel spor dalları için % 50’si indirim konusu yapılabilecektir.
2.2. Bağış ve Yardım
Bağış ve yardımlara ilişkin düzenlemelere Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 10. maddesinin aşağıda yer alan bentlerinde yer verilmiştir.
c) Genel ve özel bütçeli kamu idarelerine, il özel idarelerine, belediyelere ve köylere, Cumhurbaşkanınca vergi muafiyeti tanınan vakıflara ve kamu yararına çalışan dernekler ile bilimsel araştırma ve geliştirme faaliyetinde bulunan kurum ve kuruluşlara makbuz karşılığında yapılan bağış ve yardımların toplamının o yıla ait kurum kazancının % 5’ine kadar olan kısmı.
ç) (c) bendinde sayılan kamu kurum ve kuruluşlarına bağışlanan okul, sağlık tesisi, 100 yatak (kalkınmada öncelikli yörelerde 50 yatak) kapasitesinden az olmamak kaydıyla öğrenci yurdu ile çocuk yuvası, yetiştirme yurdu, huzurevi ve bakım ve rehabilitasyon merkezi ile mülki idare amirlerinin izni ve denetimine tabi olarak yaptırılacak ibadethaneler ve Diyanet İşleri Başkanlığı denetiminde yaygın din eğitimi verilen tesislerin ve Gençlik ve Spor Bakanlığına ait gençlik merkezleri ile gençlik ve izcilik kamplarının inşası dolayısıyla yapılan harcamalar veya bu tesislerin inşası için bu kuruluşlara yapılan her türlü bağış ve yardımlar ile mevcut tesislerin faaliyetlerini devam ettirebilmeleri için yapılan her türlü nakdî ve aynî bağış ve yardımların tamamı.
d) Genel ve özel bütçeli kamu idareleri, il özel idareleri, belediyeler ve köyler, Cumhurbaşkanınca vergi muafiyeti tanınan vakıflar ve kamu yararına çalışan dernekler ile bilimsel araştırma ve geliştirme faaliyetinde bulunan kurum ve kuruluşlar tarafından yapılan veya Kültür ve Turizm Bakanlığınca desteklenen ya da desteklenmesi uygun görülen;
…
ilişkin harcamalar ile makbuz karşılığı yapılan bağış ve yardımların % 100’ü.
e) Cumhurbaşkanınca başlatılan yardım kampanyalarına makbuz karşılığı yapılan ayni ve nakdî bağışların tamamı.
f) İktisadi işletmeleri hariç, Türkiye Kızılay Derneğine ve Türkiye Yeşilay Cemiyetine makbuz karşılığı yapılan nakdi bağış veya yardımların tamamı.
Bağış ve yardımların nakden yapılmaması halinde, bağışlanan veya yardımın konusunu oluşturan mal veya hakkın maliyet bedeli veya kayıtlı değeri, bu değer mevcut değilse Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre takdir komisyonlarınca tespit edilecek değeri esas alınır.
Buna göre, bağış ve yardımları aşağıda yer alan şekilde sınıflandırabiliriz.
a) Kurum Kazancının %5’i İle Sınırlı Bağış ve Yardımlar