Cengiz TÜRKCAN

Sosyal güvenlik sistemi, kişilerin yaşamını olumsuz yönde etkileyen tüm riskleri değil, onun ekonomik güvencesini ilk anda sarsabilecek sosyal riskleri kapsamına almıştır. Bu riskler fizyolojik (hastalık, sakatlık, yaşlılık), sosyo-ekonomik (işsizlik) ve mesleksel (iş kazaları ve meslek hastalıkları) nitelikli sosyal riskler olarak ortaya çıkabilmektedir. Bu risklere karşı sosyal güvenlik sistemi devreye girer ve kişiye gerekli olan yardımları sağlar.

Sağlanan yardımlar ülkemizde primli sistemin içinde karşılanmaktadır. Primli sistemde ise sigortalılar almış oldukları aylık miktarlarına göre sosyal güvenlik kurumuna belirli oranlarda prim öderler ve ödenen primler sosyal güvenlik sisteminin gelirlerini oluşturur. Prime esas kazanç miktarı Kanunda belirtilen asgari ve azami kazanca göre belirlenir. Asgari kazancın altında veya azami kazancın üstünde olamaz. Son değişiklikle 2019 yılı prime esas kazanç sınırları değişmiştir.

Bu makalede, birden fazla işyerine tabi çalışıp prime esas kazançları azami kazancın üzerinde kalan ve fazladan ödenen sigortalıların primlerinin iadesinin ne şekilde yapılacağı hususlarına açıklık getirilecektir.

 5510 SAYILI KANUNDA PRİME ESAS KAZANÇLARLA İLGİLİ ÖNGÖRÜLEN HÜKÜMLER

Bilindiği üzere, anılan Kanunun 4. maddesinin birinci fıkrası (a) bendinde bir hizmet akdi ile bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılanların sigortalı sayılacağı öngörülmüştür.

Kanunda öngörülen hükümden de anlaşılacağı üzere birden fazla işveren tarafından çalıştırılmanın önünde yasal bir engel olmadığı gibi, sigortalının birden fazla işyerinde çalışması durumunda her işyerinde kendisi adına prim ödenmesi zorunludur.

Anılan Kanunun 87. maddesinde, 4/1-(a) kapsamında sigortalı bildirilenlerin, prim ödeme yükümlüsünün işverenler olduğu belirtildiğinden, işveren çalıştırdığı her bir sigortalı için prim ödemek zorundadır. Birden fazla işyerinde çalışan sigortalının çalıştığı her işverenin, ilgili sigortalı adına ayrı ayrı, aylık prim ve hizmet belgesi vermesi ve ödeme yapması gerekir.