Gelir, bir gerçek kişinin bir takvim yılı içinde elde ettiği kazanç ve iratların safi tutarıdır. Gelir vergisinin konusunu gerçek kişilerin elde ettiği gelirler oluşturur. Gelir vergisine tabi kazanç ve iratlar ise, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun 2’inci maddesinde yedi (7) gelir unsuru olarak sırasıyla; ticari kazançlar, zirai kazançlar, ücretler, serbest meslek kazançları, gayrimenkul sermaye iratları, menkul sermaye iratları, diğer kazanç ve iratlar şeklinde tek tek sayılmak suretiyle belirlenmiştir. Gelirin tespitinde kazanç, gerçek ve safi miktarları ile dikkate alınır. 1136 sayılı Avukatlık Kanunu’nun 1’inci maddesine göre avukatlık; kamu hizmeti ve serbest bir meslektir. Avukat, yargının kurucu unsurlarından olan bağımsız savunmayı serbestçe temsil eder. Gelir Vergisi Kanunu’nun 66’ncı maddesine göre avukatlar serbest meslek erbabıdır. Avukatların müvekkillerinden almış olduğu yol, konaklama ve benzeri masraflar serbest meslek kazancının bir unsurudur.

Ancak uygulamada bir serbest meslek faaliyeti olan avukatlık faaliyeti ilgili olarak vekâlet ücretinin peşin olarak alınamadığı hallerde müvekkilden yol, konaklama vb. masraf ve giderler için avans olarak tahsil edilen bedele ait serbest meslek makbuzunun vekâlet ücretinden ayrı olarak tanzim edilip edilmeyeceği, bu makbuzun Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin altında kalmasının ilgili mevzuat açısından sorun çıkarıp çıkarmayacağı, müvekkilden alınan yol, konaklama vb. masraf ve giderleri serbest meslek kazancına (vekalet ücreti) ilave ederek serbest meslek makbuzu kestiğinde, yahut vekalet ücretinden bağımsız olarak (vekalet ücretinin henüz tahsil edilmediği hallerde) masraf ve giderler için serbest meslek makbuzu düzenlemesi yasal zorunluluk ise, alınan bedel üzerinden Gelir Vergisi Kanunu’nun 94. maddesi gereğince gelir vergisi tevkifatı yapıp yapmayacağı (stopaj tutarına bu masraf ve giderlerin dahil edilip edilmeyeceği), 1136 sayılı Avukatlık Kanunu’nun 164. maddesinin 4. fıkrası gereği avukatın ücretsiz olarak takip ettiği davalar ve hukuki yardımlar ile mesleki dayanışmanın gereği olarak takip edilen davalar ve sunulan hukuki yardımlar söz konusu olduğunda bu işlemlerin katma değer vergisine tabi olup olmayacağı hususları tereddüt oluşturmaktadır. Belirtilen hususların Gelir Vergisi Kanunu ve Katma Değer Vergisi Kanunu açısından değerlendirilmesi yazımızın konusunu oluşturmaktadır.