6762 sayılı eski Ticaret Kanunu’nda anonim şirketin kendi paylarını/pay senetlerini iktisap etmesi –sınırlı sayıdaki birkaç istisna haricinde- yasaklanmıştı. Bu yasağa rağmen, şirket kendi paylarını/pay senetlerini satın alır veya rehin olarak kabul ederse, yapılan bu işlemler batıl sayılıyordu.

1 Temmuz 2012 tarihinde yürürlüğe giren 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nda ise, anonim şirketin belirli koşulları yerine getirmek kaydıyla kendi paylarını iktisap etmesine izin verilmiştir. Ancak, bu konuda birtakım şartlar öngörülmüş ve kurallara uyulmadan yapılan iktisapların geçersiz sayılacağı hükme bağlanmıştır. İşte bu çalışmada, yeni Türk Ticaret Kanunu’nun anonim şirketin kendi paylarını iktisap kabul etmesine ilişkin olarak öngördüğü yetki ve süreler üzerinde durulmaktadır.

ANONİM ŞİRKETİN KENDİ PAYLARINI İKTİSAP ETMESİNDE YETKİ VE SÜRELER

Anonim şirketin kendi paylarını iktisap etmesine Türk Ticaret Kanunu’nun 379 ilâ 389’uncu maddelerinde değinilmiştir. TTK’nın 379’uncu maddesinin birinci fıkrasına göre,bir şirket kendi paylarını, esas veya çıkarılmış sermayesinin onda birini aşan veya bir işlem sonunda aşacak olan miktarda, ivazlı olarak iktisap edemez. Bu hüküm, bir üçüncü kişinin kendi adına, ancak şirket hesabına iktisap ettiği paylar için de geçerlidir.

Anılan fıkra bir taraftan ivazlı iktisap yasağını koymakta, diğer taraftan da yasağı şirketin esas veya çıkarılmış sermayesinin yüzde onunu aşan iktisap hallerine özgülemektedir. Dolayısıyla, TTK’da öngörülen şartlara uymak kaydıyla, anonim şirketler sermayelerinin yüzde onuna kadar kendi paylarını iktisap edebilir. Burada söz konusu olan itibarî değerdir. Yoksa, yetkilendirmeye bağlı “yasak dışı” yüzde on, pazar değeri veya borsa değeri olarak anlaşılamaz. Bu orana kadar iktisap edilmiş payların elden çıkarılması zorunluluğu da bulunmamaktadır.