Buluşun üretim sürecinde veya ürünün bir parçası olarak kullanılması halinde istisna uygulaması

Patent veya faydalı model belgeli buluşun devri, satışı, kiralanması veya seri üretime tabi tutularak pazarlanmasından elde edilen kazançlar kolayca tespit edilebilirken, buluşun üretim sürecinde veya üretimin bir parçası olarak kullanılması halinde istisnaya tabi tutulacak kazancın tespitinde tereddütler ortaya çıkabilmektedir. İstisna uygulandıkça zaman içinde basitleştirilmiş yöntemlere olan ihtiyacın giderek artacağı yönündeki düşüncemizi bu konuya ilişkin bir önceki yazımızda ifade etmiştik.

KVK’nın 5/B maddesinin yedinci fıkrasında, transfer fiyatlandırması suretiyle ayrıştırma yöntemi yerine satış, hasılat, gider, harcama veya benzeri unsurları dikkate alarak kazancın ayrıştırılmasında basitleştirilmiş yöntemler tespit etme hususunda Maliye Bakanlığına yetki verilmiştir. 1 seri no.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliğinin (5.14.4.2.1.) bölümünde ise maliyet unsurlarının dikkate alınarak kazancın tespitine imkan tanınmıştır.

11 seri no.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliğiyle yapılan düzenlemede, istisna uygulamasında esas alınacak kazancın tespitinde kullanılacak maliyet esaslı yöntem daha net bir hale getirilmiştir. Buluşun üretim sürecinde kullanılması sonucu üretilen ürünlerin satışından elde edilen kazançların, patentli veya faydalı model belgeli buluşa atfedilen kısmının maliyet unsurları dikkate alınarak ayrıştırılmasında, buluşla ilgili maliyetlerin buluşun üretim sürecinde kullanılması sonucu üretilen ürünlerin toplam maliyeti içerisindeki payı dikkate alınacaktır.

İlk madde ve malzeme giderleri, işçilik giderleri, genel üretim ve yönetim giderlerinden düşen pay gibi giderler dikkate alınmak suretiyle buluşla ilgili katlanılan maliyetler hesaplanacak ve buluşla ilgili maliyetlerin üretilen ürünlerin toplam maliyeti içerisindeki payı tespit edilecektir.

11 seri no.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliğinin 11 inci maddesiyle, maliyet esaslı bu örnek getirilirken Tebliğde daha önce var olan (8 seri no.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliğiyle getirilmiş olan) maliyet bazlı diğer basitleştirilmiş yöntem örnekleri de kaldırılmıştır. Böylece incelemeli sisteme göre patente veya olumlu araştırma raporlu faydalı model belgesine bağladıkları buluşlarını, üretim sürecinde veya üretilen ürünün bir parçası olarak kullanan mükellefler bu istisnaya konu edecekleri kazançlarını transfer fiyatlandırması yöntemiyle veya aşağıdaki örnekte olduğu gibi maliyet esaslı basitleştirilmiş yöntemle tespit edeceklerdir.