MEHMET ALİ YAPRAK

183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un 21. maddesinde amme alacaklarında rüçhan hakkı aşağıdaki şekilde tarif edilmiştir:

Amme alacaklarında rüçhan hakkı: Madde 21

Madde metninde belirtilen alacaklı amme idareleri; Devlet, il özel idareleri ve belediyelerdir. Devlet tüzel kişiliğini oluşturan kamu idareleri, genel bütçeye dahil kamu idareleridir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu devlet tüzel kişiliğini oluşturan kamu idarelerini Kanuna ekli (I) sayılı cetvelde (TBMM, Cumhurbaşkanlığı, Anayasa Mahkemesi, Danıştay, Yargıtay, Sayıştay, HSYK, Tüm Bakanlıklar vb.) göstermiştir. İl özel idarelerine ilişkin hükümler, 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu’nda, belediyelere ilişkin hükümler ise 5393 sayılı Belediye Kanunu ile 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nda düzenlenmiştir.

6183 sayılı Kanunun 1’inci maddesinde alacaklı amme idaresi olarak sayılmamakla birlikte, özel kanunlarda alacakları 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre takip edileceği belirtilmiş olan kamu tüzel kişileri de alacaklarının takibinde 6183 sayılı Kanun hükümlerini uygulamaktadırlar.

Maddede belirtilen genel bütçeye gelir kaydedilen vergileri açıklamakta fayda vardır.

Kamu kurumları bütçeleri bakımından 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu kapsamındadırlar. Bu Kanuna göre üç ana bütçe vardır;

1- Merkezi Yönetim Bütçesi

a- Genel Bütçeli Kuruluşlar(I Sayılı Cetvel)

b- Özel Bütçeli Kuruluşlar (II Sayılı Cetvel)

c- Düzenleyici ve Denetleyici Kuruluşlar([10]) (III Sayılı Cetvel)

2- Sosyal Güvenlik Kurumları Bütçesi(IV Sayılı Cetvel)

3- Mahalli İdareler Bütçesi

Merkezi Yönetim Bütçesi içerisinde yer alan Genel Bütçeli Kamu İdareleri’nin gelirleri her yıl Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Tasarısına bağlı A cetvelinde sayılmaktadır. Genel bütçeye gelir kaydedilen vergi, resim, harçlar ile vergi cezaları ve bunlara bağlı zam ve faizler alacaklarının neler olduğu her yıl bu cetvelde yer almaktadır. Genel bütçeye gelir kaydedilen vergi, resim ve harçların neler olduğu aşağıdaki tabloda belirtilmektedir.

Genel Bütçe’ye Gelir Kaydedilen Vergi, Resim, Harçlar