Nuray ÇELİK CEYLAN

Çekler iktisadi niteliği itibarıyla, hukukumuzda kambiyo senedi olarak düzenlenmiştir. Çeklere ilişkin hukuksal düzenlemelere, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanun’unun üçüncü kitabının ”Kıymetli Evrak” bölümü ile 4591 sayılı Çek Kanunu’nda yer verilmiştir. Çek bir bankaya hitaben yazılmış ve Türk Ticaret Kanununda belirtilen hükümlere göre düzenlenmiş, ödeme emri niteliğinde olan kıymetli bir evraktır. Ödeme aracı olarak çekler; düzenleyen (keşideci), banka (muhatap, borçlu) ve hamilin (keşide edilmiş çeki elinde bulunduran kişi, alacaklı) oluşturduğu üçlü bir ilişkiden ibarettir. Bu ilişkide bazı sorunların ortaya çıkması, kişilerin çeke olan güveninin azalmasına neden olmaktadır. Bu ilişkiye en çok zarar veren durumlardan birisi de çekin karşılıksız çıkması durumudur. Bu kapsamda, kanun koyucu çekin güvenilirliğini ve amacına hizmet etmesini sağlamak amacıyla günün koşullarına göre çekle ilgili hükümlerde yeni düzenleme ve değişikliklere gitmektedir

Bu itibarla, 5941 sayılı Çek Kanun’unda bazı değişikleri de içeren, 6728 sayılı Yatırım Ortamının İyileştirilmesi Amacıyla Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun (Torba Yasa) yayımlanmıştır. 

Değişen maddeler kapsamında, en önemli düzenlemeler, temel olarak karşılıksız çek keşide edenler açısından yeniden cezai sorumluluk getirilmesi, çekin unsurlarına ilişkin düzenlemeler yapılması, çek ile çek hesabı sahibine ve bu çeki düzenleyenlere ilişkin verilere erişimi sağlayacak bilgi paylaşım sisteminin kurulması hususlarında olmuştur.