İşçi ve işverenin karşılıklı anlaşması sonucu iş akdinin bir süre askıya alındığı durumlarda ücretsiz izin uygulamasından bahsedilir. Özellikle ekonomik kriz gibi işverenliği mali açıdan zorlayan durumlarda ücretsiz izin uygulamasına gidildiği bilinmektedir. İş Kanununda ücretsiz izin uygulamasına yönelik doğrudan bir düzenleme yer almamaktadır, taraflar arasında ortaya çıkan uyuşmazlıklar daha çok Yargıtay’ca benimsenen içtihatlar ile giderilmektedir. İşverenliğin yaptığı ücretsiz izin teklifi, çalışma koşullarında esaslı bir değişiklik anlamına geleceğinden, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 22 nci maddesi uyarınca önerinin yazılı şekilde yapılması gerekir. İşverenin yazılı önerisi, işçi tarafından altı işgünü içinde yazılı olarak kabul edilmesi durumunda iş akdi askıya alınır ve askıya almanın hüküm ve sonuçları ortaya çıkar. Bu durumda işçiden iş görme edimini yerine getirmesi beklenemeyeceği gibi işverenliğin de ücret ve ücret eklerini ödeme borcu bulunmayacaktır. Ücretsiz izinde geçen süreler ihbar ve kıdem tazminatına esas süre bakımından da dikkate alınmaz. Tarafların karşılıklı anlaşması dışında gerçekleşen ücretsiz izin uygulamaları haksız işveren feshi niteliğindedir, işçinin ücretsiz izne çıkartılması zorunlu nedenlerle de olsa bu sonucu değiştirmeyecektir. Davacının bu sürede yeni işe girmesi de haksız işveren feshini ortadan kaldıran bir eylem kabul edilmemektedir. Yazımızda ücretsiz izin uygulamasının hangi koşullarda geçerli olduğu ve ne gibi sonuçlar doğuracağı üzerinde durulmuştur.

ÜCRETSİZ İZİN KAVRAMI: