193 sayılı Gelir Vergisi Kanununa göre gerçek kişilerin gelirleri, gelir vergisine tabidir. Gelir, bir gerçek kişinin bir takvim yılı içinde elde ettiği kazanç ve iratların safi tutarıdır. Mükellefler, yedi gelir unsuruna ilişkin olarak 2017 yılında elde ettikleri kazanç ve iratlar için aksine bir düzenleme olmadığı sürece Mart/2018 ayında yıllık beyanname vereceklerdir. Beyanı gereken gelirlerin yıllık beyannamede toplanması zorunludur. Tacirler, çiftçiler ve serbest meslek erbabı ticari, zirai ve mesleki faaliyetlerinden kazanç temin etmemiş olsalar bile (zarar durumunda dahi) yıllık beyanname verirler. Şirketlerin faaliyet ve tasfiye dönemlerini kapsamak üzere kollektif şirket ortakları ile komandite ortaklarda yıllık beyanname vereceklerdir.

Yedi gelir unsuru kapsamında olan ücret, gayrimenkul sermaye iradı, menkul sermaye iradı ile diğer kazanç ve iratlarda ise mutlaka yıllık beyanname verilmesi gerekmemekte olup belirlenen limitler ve/veya istisna tutarlarının aşılması durumunda yıllık beyanname verilmesi gerekmektedir. Bu dört gelir unsurunda elde edilen gelir tutarı, yıllık olarak belirlenen istisna tutarları ve beyanname verme sınırlarının altında kalması durumunda mükellefiyet tesisine ve yıllık beyanname verilmesine gerek yoktur. 2017 Yılında elde edilen gelirleri sadece ücret, gayrimenkul sermaye iradı, menkul sermaye iradı ile diğer kazanç ve iratlardan veya bunların birkaçından veyahut tamamından ibaret olan gelir vergisi mükelleflerinin, bu gelirlerine ilişkin beyannamelerinin önceden hazırlanarak mükelleflerin onayına sunulması esasına dayanan Hazır Beyan Sistemi ile beyanı 1-25 Mart/2018 tarihleri arasında vergi dairesine gitmeden internet üzerinden (www.gib.gov.tr) yapılabilecektir.

Dört gelir unsurunu elde eden ve beyanname vermesi gereken mükellefler, Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından kendileri için hazırlanan beyannameyi görüntüleyebilecek, doldurabilecek, değiştirebilecek ve onaylayabileceklerdir. Mükellefler tarafından yapılan onaylama işleminin ardından beyanname verilmiş olacak ve sistem tarafından düzenlenen tahakkuk fişiyle gelir vergisi tahakkuk edecektir. Örneklere geçmeden önce Hazır Beyan Sistemi kapsamında olan dört gelir unsuruna ilişkin (ücret, gayrimenkul sermaye iradı, menkul sermaye iradı ve diğer kazanç ve iratlar) beyanname verilmesi gereken hallere bir bakalım;