Cengiz TÜRKCAN

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunuyla getirilen aylık bağlama sistemi 2008 yılı Ekim ayı başı itibariyle yürürlüğe girdiğinden;

Sigortalılığı ilk defa 2008/Ekim (dahil) ve bundan sonraki bir tarihte başlayanların aylıkları tamamen 5510 sayılı Kanunla getirilen yeni sisteme, Sigortalılığı 2008/Ekim (hariç) öncesi başlayıp, 2008/Ekim (dahil) sonrası tahsis talebinde bulunan sigortalıların aylıkları ise Kanun’un yürürlüğe girdiği tarihe kadar mülga kanun hükümlerine, Kanun’un yürürlüğe girdiği tarihten sonra yeni Kanun hükümleri uygulanmak suretiyle oluşan karma sisteme göre bağlanır.

Bu yazımın amacı, 5510 sayılı Kanunla getirilen aylık bağlama sisteminin kurallarını ve aylık bağlama sisteminde oluşan farklılıkları açıklamaktır.

 AYLIK HESAPLAMA SİSTEMİ

A- AYLIK BAĞLANACAK STATÜNÜN TESPİTİ

2008/Ekim ayı başından itibaren ilk defa sigortalı olup, Kanun’un 4/1-a, 4/1-b ve 41-c bentlerinden birden fazlasına tabi olarak çalışan veya prim ödeyen sigortalıların, yaşlılık aylığı sigortalılık süresi içinde en fazla sigortalılığının geçtiği, hizmetlerin eşitliği halinde ise son tabi oldukları, malûllük ve ölüm sigortalarına ilişkin aylıkları ise en son tabi oldukları, statüye göre bağlanır.

B- GÜNCELLEME KATSAYISININ HESAPLANMASI

5510 sayılı Kanun ile getirilen sistemde, 4447 sayılı Kanunla getirilen sisteme benzer şekilde sigortalıların hizmet yıllarına ait prime esas kazançları tahsis talep veya ölüm yılına güncellenmekte ve bu işlem için güncelleme katsayısı kullanılmaktadır. Güncelleme katsayısı; her yılın Aralık ayına göre Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan en son temel yıllı tüketici fiyatları genel indeksindeki değişim oranının (TÜFE) % 100’ü ile sabit fiyatlarla gayri safi yurtiçi hasıla gelişme hızının (GH) % 30’unun toplamına (1) tam sayısının ilave edilmesi sonucu hesaplanır.

Örnek-1:

TÜFE % 5, GH % 4

5 +(4 x % 30)

5 + 1,2 = % 6,2

0,062 + 1 = 1.062 olur.

C- ORTALAMA AYLIK KAZANCIN TESPİTİ