Vakkas DEMİR

I- GİRİŞ

5510 sayılı Kanun’un Geçici 1, 6 ve 9. maddeleri delaletiyle, 30.04.2008 tarihinden önce sigortalı olanların mülga 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu kapsamındaki emeklilik (yaşlılık aylığı) şartları mülga 506 sayılı Kanun’un 60. maddesi ile Geçici 81. maddesine göre belirlenmektedir.

4/1-a (SSK) kapsamındaki emeklilikte, 18 yaşından önce ödenen sigorta primlerinin yaşlılık aylığına etkisiyle ilgili gerek sanal ortamda gerekse basılı yayınlarda çok sayıda bilgi ve yazı bulunmaktadır. 18 yaş altı ödenen primlerin emekliliğe etkisinde doğru bilinen bazı yanlışlar bulunmaktadır.

Biz bu makale çalışmamızda, mülga 506 sayılı Yasa kapsamında 18 yaşından önce ödenen primlerin yaşlılık aylığı bağlanma şartlarını yaş, prim gün sayısı ve sigortalılık süresi bakımından nasıl değiştirdiğini ve kişinin/sigortalının lehine çevirdiğini açıklamaya çalışacağız. Yapacağımız açıklamalar, SGK’nın 2018/38 sayılı genelgesi ile ders notlarından derlenerek yapılacaktır.

II- KONUYLA İLGİLİ YASAL MEVZUAT

5510 sayılı Kanun’un 38. maddesinde; “Bu Kanun’un uygulanmasında 18 yaşından önce malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tâbi olanların sigortalılık süresi, 18 yaşını doldurdukları tarihte başlamış kabul edilir. Bu tarihten önceki süreler için ödenen malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primleri, prim ödeme gün sayılarının hesabına dâhil edilir.” hükmü bulunmaktadır.

5510 sayılı Kanun’un Geçici 6. maddesinde; “17.07.1964 tarihli ve 506 sayılı Kanun’a göre 01.04.1981 tarihinden önce malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tescil edilmiş olanlar hakkında, bu Kanun’un 38. maddesinin ikinci fıkrasındaki sigortalılık süresinin 18 yaşın doldurulduğu tarihten başlayacağına ilişkin hükmü uygulanmaz.” hükmü bulunmaktadır.

506 sayılı Kanun’un 5510 sayılı Kanunla Mülga 60. maddesinin (G) fıkrası; “Bu maddenin uygulanmasında; 18 yaşından önce malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tabi olanların sigortalılık süresi, 18 yaşını doldurdukları tarihte başlamış kabul edilir. Ancak, bu tarihten önceki süreler için ödenen malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primleri, prim ödeme gün sayılarının hesabına dâhil edilir.” şeklindedir.

Üstte verdiğimiz Kanun metinlerine göre, 4/1-(a) sigortalılarının yaşlılık aylıklarında, sigortalılık süresinin başlangıcı; 01.04.1981 tarihinden önce ise yaşa bakılmaksızın sigortalılık süresinin başlangıç tarihi, 01.04.1981 (dâhil) tarihinden sonra ise 18 yaşın doldurulduğu tarih olarak dikkate alınması gerekmektedir. Ancak, 18 yaş öncesinde geçen çalışma süreleri prim ödeme gün sayısına ilave edilmektedir.

III- 18 YAŞINDAN ÖNCE ÖDENEN PRİM VARSA EMEKLİLİK YAŞININ
18 YAŞINDAN ÖNCEKİ PRİME GÖRE TESPİT EDİLMESİ GEREKTİĞİ

Yazımızın üstteki başlıklarında verdiğimiz bilgiler konuyla ilgili altyapı niteliğinde genel bilgilerdir. Ancak, bu makalemizin asıl konusu olan 18 yaşından önce ödenen sigorta primlerinin emeklilik yaşını nasıl düşürdüğünü ve etkilediğini yazının bu bölümünde açıklayacağız.

SGK’nın 2018/38 sayılı genelgesinin “1.1.3. 18 Yaşın Altında Geçen Hizmetler” alt başlıklı bölümünde aynen; “Sigortalıların 506 sayılı Kanun’un Geçici 81. maddesine göre aylığa hak kazanma koşullarının belirlenmesinde 18 yaş uygulamasına bakılmaksızın, ilk işe giriş tarihine göre yaş, prim ödeme gün sayısı ve sigortalılık süresi koşulları tespit edilecektir. Söz konusu koşullardan sigortalılık süresi koşulunun tahsis talep tarihinde yerine gelip gelmediği incelenirken ise, 18 yaş uygulamasına bakılacaktır.” ifadesi yer almaktadır.