Fahrettin AÇAR

Bireysel yatırımcılar, hazine veya özel kuruluşlar tarafından yurtdışına ihraç edilen yabancı döviz cinsindeki borçlanma senetleri satın alarak faiz geliri veya bunların alım satıma konu ederek değer artışı kazancı elde etmektedirler. Bireysel yatırımcılar tarafından satın alınan eurobondlar sonucunda elde edilen gelirlerin beyan edilip edilmeyeceği veya beyan konusunda herhangi bir istisna olup olmadığı söz konusu eurobond faiz gelirinin GVK geçici 67’inci madde kapsamında vergi tevkifatına tabi olup olmadığı hususlarında vergi kanunları ve ikincil düzenlemeler kapsamında açıklanmaya çalışılacaktır.
2-EUROBONDLARDAN FAİZ GELİRİ ELDE EDİLMESİ
193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 75’inci maddesinde; sahibinin ticari, zirai veya mesleki faaliyeti dışında nakdi sermaye veya para ile temsil edilen değerlerden müteşekkül sermaye dolayısıyla elde ettiği kar payı, faiz, kira ve benzeri iratların menkul sermaye iradı olduğu düzenlenmiştir. GVK 75/5 her nevi tahvil ve hazine bonosu faizleri menkul sermaye iradı olarak belirtilmiş olup, vergi uygulaması bakımından devlet tahvili ve hazine bonosu gibi değerlenmekte olan Eurobondlar üzerinden elde edilen faiz gelirleri, Gelir Vergisi Kanunu’nun 94. maddesinin 7/a bendine göre % 0 oranında tevkifata tabi tutulmaktadır. Eurobond faiz gelirleri geçici 67’inci madde kapsamında olmadığından ve %0 tevkifata tabi tutulduğundan Gelir vergisi kanunun 86’ncı maddesi kapsamında değerlendirilmesi gerekmektedir.
Tam mükellef kuruluşlarca yurt dışında ihraç edilen eurobondların faiz ödemelerinde eurobondun vadesine göre farklılaşan oranlarda stopaj oranları söz konusudur. Buna göre;
i) Vadesi 1 yıla kadar olanlardan elde edilen faizlerinden % 10,
ii) Vadesi 1 yıl ile 3 yıl arası olanlardan elde edilen faizlerinden % 7,
iii) Vadesi 3 yıl ile 5 yıl arası olanlardan elde edilen faizlerinden % 3,
iv) Vadesi 5 yıl ve daha uzun olanlardan elde edilen faizlerinden %0 oranında tevkifat yapılmaktadır.
GVK 86’ncı maddesinde, aşağıda belirtilen gelirler için yıllık beyanname verilmez, diğer gelirler için beyanname verilmesi halinde bu gelirler beyannameye dahil edilmez.
Tam mükellefiyette;
c) Vergiye tâbi gelir toplamının [(a) ve (b) bentlerinde belirtilenler hariç] 103 üncü maddede yazılı tarifenin ikinci gelir diliminde yer alan tutarı aşmaması koşuluyla, Türkiye’de tevkifata tâbi tutulmuş olan; birden fazla işverenden elde edilen ücretler, menkul sermaye iratları ve gayrimenkul sermaye iratları.
Tam mükellef gerçek kişilerin 2024 yılı eurobond faiz gelirlerinin 230.000TL üzerinde olması durumunda yıllık beyanname ile bu gelirlerini beyan edip ödemeleri gerekmektedir. Bu tutara eşit veya altında kalması halinde ise beyan etmelerine gerek kalmayacaktır.
Dar mükellefler gerçek kişiler eurobond geliri elde etmeleri durumunda ise;
Vergiye tabi geliri sadece, tevkif suretiyle vergilendirilmiş ücretler, serbest meslek kazançları, menkul ve gayrimenkul sermaye iratları ile kurumlardan elde edilen kar payları elde etmeleri durumunda tutar ne olursa olsun yıllık beyan ile bu geliri beyan etmelerine gerek bulunmamaktadır. Yapılan tevkifat nihai vergileme olmaktadır.
3-EUROBONDLARIN ALIM SATIMA KONU EDİLMESİ