Dava Konusu İstem: Davacının, … Danışmanlık Organizasyon Turizm Özel Eğitim Hizmetleri Tic. A.Ş'deki hisselerini, Anonim Şirket Pay Devri Sözleşmesi ile devretmesi nedeniyle, elde ettiği değer artış kazancını beyan dışı bıraktığı yolunda düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak 2015 yılı için re'sen tarh edilen gelir vergisi ile kesilen bir kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti: İzmir 4. Vergi Mahkemesinin 27/01/2021 tarih ve E:2020/1200, K:2021/97 sayılı kararıyla; olayda, … Danışmanlık Organizasyon Turizm Özel Eğitim Hizmetleri Tic. A.Ş'ne ait tüm hisselerin anonim şirket pay devri sözleşmesiyle … Eğitim Vakfına devredildiği ve devir karşılığı düzenlenen 820.000,00-TL tutarındaki çekin tahsil edildiği hususu sabit olduğundan, uyuşmazlığın çözümünün söz konusu devir işleminin hisse senedi devri şeklinde mi değilse senede bağlı olmayan hisse devri şeklinde mi yapıldığının ve hisse senedi devri şeklinde işlem yapıldığı sonucuna ulaşılması halinde ise hisse senetlerinin iktisap tarihinin belirlenmesine bağlı olduğunun görüldüğü, uyuşmazlıkta, … Danışmanlık Organizasyon Turizm Özel Eğitim Hizmetleri Tic. A.Ş'nin hisselerini temsilen hisse senedi bastırıldığını gösteren bir kayıt bulunmadığı ve hisselerin devrine ilişkin sözleşmede de hisse senetlerinden bahsedilmeyerek yalnızca hisse devrinin ifade edildiği görülmekle birlikte, şirketin limitedden anonime dönüştürüldüğü esas sözleşme değişikliğine ilişkin 27/11/2014 tarihli Ticaret Sicil Gazetesi'nde, pay senetlerinin nama yazılı olduğu ve birden fazla hisseyi temsil eden kupürler halinde bastırılabileceğinin ilan edildiği ve şirket yönetim kurulu tarafından 02/12/2014 tarihinde, tamamı ödenmiş 250.000-TL sermaye karşılığındaki 2500 hissenin tamamını temsil eden tek bir kupür şeklinde geçici ilmühaber çıkarılmasına 2014/1 sayıyla karar verildiği dikkate alındığında, söz konusu devir işleminin hisse senedi niteliğindeki geçici ilmühabere bağlandığı ve hisse senedinin iktisap tarihi olarak ise hisse senedi niteliğindeki geçici ilmühaber bastırılmasına karar verilen 02/12/2014 tarihinin esas alınmasıyla, hisse senetlerinin elde tutma süresinin bu tarihten itibaren hesaplanması gerektiği sonucuna ulaşıldığı, buna göre, 02/12/2014 tarihinde iktisap edildiği kabul edilen anonim şirket hisse senetlerinin iki yıllık elde tutma süresi dolmadan, 13/04/2015 tarihinde devredildiği ve elde edilen değer artış kazancının beyan dışı bırakıldığı anlaşılmakla, toptan eşya fiyat endeksi esas alınarak belirlenen hisse alış bedeli ile hisse satış bedeli arasındaki farktan değer artış istisna tutarı indirilmek suretiyle hesaplanan safi değer artış kazancı üzerinden davacı adına 2015 yılı içini re'sen tarh edilen gelir vergisi ile kesilen bir kat vergi ziyaı cezasında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :

MADDİ OLAY : Davacının, … Danışmanlık Organizasyon Turizm Özel Eğitim Hizmetleri Tic. A.Ş'deki hisselerini, Anonim Şirket Pay Devri Sözleşmesi ile devretmesi nedeniyle, elde ettiği değer artış kazancını beyan dışı bıraktığı yolunda düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak 2015 yılı için re'sen tarh edilen gelir vergisi ile kesilen bir kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istenilmektedir.

İLGİLİ MEVZUAT:

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun mükerrer 80. maddesinin 1. fıkrasının; 1. bendinde, ivazsız olarak iktisap edilenler ile tam mükellef kurumlara ait olan ve iki yıldan fazla süreyle elde tutulan hisse senetleri hariç, menkul kıymetlerin veya diğer sermaye piyasası araçlarının elden çıkarılmasından sağlanan kazançların, 4. bendinde, ortaklık haklarının veya hisselerinin elden çıkarılmasından doğan kazançların değer artışı kazancı olduğu, 2. fıkrasında, bu maddede geçen "elden çıkarma" deyiminin, 1. fıkrada yazılı yazılı mal ve hakların satılması, bir ivaz karşılığında devir ve temliki, trampa edilmesi, takası, kamulaştırılması, devletleştirilmesi, ticaret şirketlerine sermaye olarak konulmasını ifade ettiği belirtilmiştir.

6102 sayılı Ticaret Kanununun pay senedi bastırılması başlıklı 486. maddesinin 2. fıkrasında, pay senedi bastırılıncaya kadar ilmühaber çıkartılabileceği, ilmühaberlere kıyas yoluyla nama yazılı pay senetlerine ilişkin hükümlerin uygulanacağı, pay senetlerinin şekli başlıklı 487. maddesinde, pay senetlerinin; şirketin unvanını, sermaye tutarını, kuruluş tarihini, bu tarihteki sermaye tutarını, çıkarılan pay senedinin tertibini, bunun tescili tarihini, senedin türünü ve itibarî değerini, kaç payı içerdiğini belirtmesi ve şirket adına imza etmeye yetkili olanlardan en az ikisi tarafından imza edilmiş olmasının şart olduğu, nama yazılı pay senetlerinin ayrıca; sahiplerinin adı ve soyadını veya ticaret unvanını, yerleşim yerini, pay senedi bedelinin ödenmiş olan miktarını da açıklaması gerektiği, bu senetlerin şirketin pay defterine kaydolunacağı, nama yazılı payların ve pay senetlerinin devrinde ilke başlıklı 490. maddesinde, Kanunda veya esas sözleşmede aksi öngörülmedikçe, nama yazılı payların, herhangi bir sınırlandırmaya bağlı olmaksızın devredilebileceği, hukuki işlemle devirin, ciro edilmiş nama yazılı pay senedinin zilyetliğinin devralana geçirilmesiyle yapılabileceği düzenlemelerine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:

Yukarıdaki mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden, Gelir Vergisi Kanunu mükerrer 80. maddesine göre şirketteki hissenin devri nedeniyle elde edilen kazancın değer artış kazancı olduğu, hisse senedinin devrinde ise iki yıldan kısa süreyle elde tutulan hisse senedinin elden çıkartılmasından doğan kazancın değer artış kazancı olduğu, ayrıca Türk Ticaret Kanunu’na göre, pay senedi bastırılıncaya kadar ilmühaber çıkartılabileceği ve ilmühaberlere, nama yazılı pay senetlerine ilişkin hükümlerin uygulanacağı, nama yazılı pay senetlerinin devrinin ise ciro ve zilyetliğin geçirilmesi ile gerçekleştirileceği anlaşılmaktadır.

Ayrıca anonim şirketlerde senede bağlanmamış yani çıplak payların devredilmesine ilişkin olarak açık bir hüküm bulunmayıp, çıplak payın devri 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu hükümleri uyarınca alacağın temliki suretiyle mümkün olmaktadır.