Uygulama örnekleri

Örnek 17

Bir ana ortaklık ticari ilişkisi bulunmadığı bir bağlı ortaklıkta %100’lük bir paya sahiptir. Ana ortaklık %20 paya sahip olduğu iştirakine, bağlı ortaklığındaki payının %70 ‘ini satmıştır. Bu işlemin sonucu olarak ana ortaklık bağlı ortaklığı üzerindeki kontrolünü kaybetmiştir. Bağlı ortaklığın net varlıklarının defter değeri 100TL, satılan payın defter değeri 70TL’dir. (70TL = 100TL × %70). Alınan bedelin gerçeğe uygun değeri 210 TL’dir, bu ayrıca satılan payın gerçeğe uygun değeridir. Önceki bağlı ortaklıkta devam eden yatırım, artık özkaynak yöntemi kullanılarak muhasebeleştirilen bir iştiraktir ve gerçeğe uygun değeri 90 TL’dir. B99A paragrafında gerekli görülen eliminasyonöncesinde, B98 –B99A paragrafları uyarınca belirlenen kazanç 200TL (200TL= 210 TL + 90TL – 100TL) dir. Bu kazanç iki bölümden oluşmaktadır:

(a)           Bağlı ortaklıktaki payın %70’nin iştirake satışından kaynaklanan kazanç (140 TL). Bu kazanç, alınan bedelin (210 TL) gerçeğe uygun değeri ile satılan payın defter değeri arasındaki farktır (70TL). B99A paragrafı uyarınca ana ortaklık, söz konusu kazanç tutarının, mevcut iştirakteki ilişkili olmayan yatırımcılarının paylarına yüklenebilen kısmını kâr veya zarara yansıtır. Bu da kazancın %80’i, yani 112 TL’dir (112 TL = 140 TL × %80). Kazancın kalan %20’lik kısmı ise (28 TL = 140 TL × %20) mevcut iştirakteki yatırımın defter değeri karşılığında elimine edilir.

(b)           Önceki bağlı ortaklıkta doğrudan devam eden yatırımın gerçeğe uygun değerle yeniden ölçümünden kaynaklanan kazanç (60 TL). Bu kazanç, önceki bağlı ortaklıkta devam eden yatırımın gerçeğe uygun değeri (90 TL) ile bağlı ortaklıktaki net varlıkların defter değerinin %30’u (30 TL = 100 TL × %30) arasındaki farktır. B99A paragrafı uyarınca ana ortaklık, söz konusu kazanç tutarının, yeni iştirakteki ilişkili olmayan yatırımcıların paylarına yüklenebilen kısmını kâr veya zarara yansıtır. Bu da kazancın %56’sı (%70 × %80), yani 34 TL’dir(34 TL = 60 TL × %56 ). Kazancın kalan %44’lük kısmı (26 TL = 60 TL × % 44) olan 26 TL ise önceki bağlı ortaklıktaki devam eden yatırımın defter değeri karşılığında elimine edilir.