Şenol METE

1. Giriş
Dijitalleşme ile birlikte suçların işlenme biçimi de büyük ölçüde değişmiştir. Özellikle internet üzerinden yürütülen yasa dışı sanal bahis faaliyetleri, bireysel bir eylem olmaktan çıkarak finansal sistemleri kullanan organize bir yapı hâline gelmiştir. Bu faaliyetlerde, bahis oynayan kişilerin kendi hesapları yerine üçüncü kişilere ait banka veya finansal kuruluş hesaplarını kullanmaları yaygın bir yöntem hâline gelmiştir.
Uygulamada bu durum, çoğu zaman hesap sahiplerinin “bahis oynamadım” savunmasına dayanmasına yol açmakta; ancak ceza hukuku açısından bu savunma her zaman sorumluluktan kurtarıcı olmamaktadır. Bu nedenle banka hesabını kullandırmanın hukuki sonuçlarının açık biçimde ortaya konulması büyük önem taşımaktadır.

2. Yasa Dışı Sanal Bahis Faaliyetlerinin Finansal İşleyiş Durumu
Yasa dışı sanal bahis siteleri, doğrudan bankacılık sistemi üzerinden faaliyet göstermemekte; çoğunlukla ödeme ve elektronik para kuruluşları aracılığıyla para giriş ve çıkışlarını sağlamaktadır. Bahis oynayan kişiler, bu finansal kuruluşlar vasıtasıyla bahis sitelerine para yatırmakta ve kazançlarını yine aynı kanallar üzerinden almaktadır.
Ancak bu finansal kuruluşlardan doğrudan nakit çekimin mümkün olmaması nedeniyle, elde edilen tutarlar banka hesaplarına aktarılmaktadır. Bu aşamada üçüncü kişilere ait banka hesapları devreye girmekte ve çok sayıda para transferi bu hesaplar üzerinden gerçekleştirilmektedir. Ortaya çıkan bu yoğun hareketlilik, bankacılık sistemi açısından olağan dışı bir durum teşkil etmektedir.

3. Banka ve Finansal Kuruluş Hesaplarının Başkasına Kullandırılması
Yasa dışı sanal bahis faaliyetlerinde banka hesapları farklı şekillerde temin edilmektedir. Bazı durumlarda hesap sahipleri, belirli bir ücret karşılığında banka hesaplarını bilerek kullandırmaktadır. Bazı durumlarda ise yaşlı, ekonomik durumu zayıf veya teknik bilgisi yetersiz kişiler kandırılarak hesap açtırılmakta ya da mevcut hesap bilgileri ele geçirilmektedir.
Hesapların bu şekilde kullanılması, hesabın sahibini doğrudan risk altına sokmaktadır. Özellikle bir gün içerisinde yüzlerce para giriş ve çıkışı bulunan hesaplar, hayatın olağan akışına açıkça aykırı kabul edilmekte ve bankalar tarafından şüpheli işlem olarak değerlendirilmektedir.

4. MASAK İncelemesi ve Cumhuriyet Savcılık Sürecine Yansıma Süreci
Bankalar ve finansal kuruluşlar, 5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun gereğince şüpheli işlem bildiriminde bulunmakla yükümlüdür. Olağan dışı işlem hacmi, sık para transferleri ve hesap sahibinin ekonomik profiliyle uyumsuz hareketler, Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) tarafından analiz edilmektedir.
MASAK incelemeleri sonucunda yasa dışı sanal bahisle bağlantılı olduğu değerlendirilen işlemler, ilgili Cumhuriyet Başsavcılıklarına bildirilmektedir. Bu bildirimler üzerine adli soruşturma başlatılmakta; elde edilen mali ve bilişim verileri doğrultusunda iddianame düzenlenerek dava açılabilmektedir. Bu aşamaya gelindiğinde, banka veya finansal kuruluş hesabını kullandıran kişilerin sorumluluktan kaçması çoğu zaman mümkün olmamaktadır.

5. 7258 Sayılı Kanun’un 5/1-c Maddesi Kapsamında Ceza Sorumluluğu
7258 sayılı Futbol ve Diğer Spor Müsabakalarında Bahis ve Şans Oyunları Düzenlenmesi Hakkında Kanun’un 5/1-c maddesi, yurt dışında oynatılan spor müsabakalarına dayalı bahis veya şans oyunlarının Türkiye’den oynanmasına imkân sağlayan kişilere hapis ve adli para cezası öngörmektedir.(Spor müsabakalarına dayalı sabit ihtimalli veya müşterek bahis ya da şans oyunlarıyla bağlantılı olarak para nakline aracılık eden kişiler, üç yıldan beş yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezasıyla cezalandırılır. (7258 sayılı Kanun m.5/1-c)
Bu kapsamda, banka veya finansal kuruluş hesabını bilerek kullandıran kişiler, doğrudan bahis oynamasalar dahi, yasa dışı bahis oynanmasına imkân sağladıkları gerekçesiyle cezai sorumluluk altına girebilmektedir. Özellikle belirli bir menfaat karşılığında hesabını kullandıran kişiler açısından bu sorumluluk daha da belirgin hâle gelmektedir.

6. Hesapların Hesap Sahibi Bilgisi Dışında Kullanımı ve Bilişim Yoluyla İşlenen Suçlar