Necati TORUN

GİRİŞ

Kamu ihaleleri ülkemizde özel sektör açısından her daim ilgi çeken bir alan olagelmiştir. İhale sürecinde istekliler ihale dokümanına bağlı olarak tekliflerini sunmakta, ihale günü ve saatinde en uygun teklifi veren istekli ihale komisyon kararı ile belirlenmekte, böylece ihalenin yüklenicisi ilan edilmekte ve sonuç olarak yüklenici ile idare arasında bir sözleşme imzalanmaktadır. İhaleyi kazanan yüklenici bu süreç içerisinde bazı resmi belgeler nedeniyle damga vergisi ödemek zorundadır.

Sigorta alım ihaleleri de 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamında gerçekleştirilen bir hizmet alım yöntemidir. Ve kamu idarelerince taşıt ve taşınmazlarının son yıllarda yoğun bir biçimde sigortalandığı bir gerçektir.

Sigorta hizmeti ihalesi sürecinde ve ödeme sürecinde zaman zaman damga vergisi kaynaklı tartışmalar yaşanmakta olup; geçtiğimiz aylarda yayımlanan bir özelge doğrultusunda açıklamalarımız makalemizin konusunu teşkil edecektir.

İHALE SÜRECİNDE DOĞAN DAMGA VERGİLERİ:

İhale süreci, uzun bir süreç olup kamunun bütçesinden gider gerçekleştirilen işlere dair usu ve esaslar 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nda; kamuya gelir getirici işlemler ise 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nda hüküm altına alınmıştır.

488 sayılı Damga Vergisi Kanunu’nun 1 inci maddesinde;

“Bu Kanuna ekli (1) sayılı tabloda yazılı kağıtlar damga vergisine tabidir.

Bu Kanundaki kağıtlar terimi, yazılıp imzalanmak ya da imza yerine geçen bir işaret konulmak suretiyle düzenlenen ve herhangi bir hususu ispat veya belli etmek için ibraz edilebilecek olan belgeler ile elektronik imza kullanılmak suretiyle manyetik ortamda ve elektronik veri şeklinde oluşturulan belgeleri ifade eder…” denilmektedir.

Damga Vergisi Kanunu’nun 14 üncü maddesindeki düzenlemeye göre; kağıtların damga vergisi, Damga Vergisi Kanunu’na ekli (1) Sayılı Tablo’da yazılı nispet ve oranlarda alınacaktır.

İhaleyi kazanan yüklenici ihale süreci ve yüklenim yani kendisine gerçekleştirilen ödeme süreci içerisinde bazı resmi belgeler nedeniyle damga vergisi ödemek zorundadır. Aşağıda ihaleyi kazanan firmanın ödeyeceği damga vergilerine ilişkin kısa bilgilere yer verilmiştir;

2.2. İhale Kararı’na İlişkin Damga Vergisi:

Damga Vergisi Kanunu’na ekli (1) Sayılı Tablo’nun “II- Kararlar ve Mazbatalar” bölümünün 2 nci bendine göre, İhale Kanunlarına tabi olan veya olmayan resmi daire ve kamu tüzel kişiliğini haiz kurumların her türlü ihale kararları üzerinden binde 5,69’a damga vergisi doğmaktadır.

Örneğin, 1.000.000,00 TL’lik ihaleyi kazanan Bay A ihaleyi kazandığına ilişkin ihale kararı sebebiyle 5.690,00 TL damga vergisi ödeyecektir.

Sözleşmeye İlişkin Damga Vergisi:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nda belirtilen istisnalar dışında her türlü ihale süreci sonucunda idare ile yüklenici arasında içerisinde ihale bedelinin de yazılı olduğu sözleşme akdedilmektedir.

Damga Vergisi Kanunu’na ekli (1) Sayılı Tablo’nun “I- Akitlerle ilgili kağıtlar” bölümünün 1/a bendinde, belli parayı ihtiva eden mukavelename, taahhütname ve temliknamelerden binde 9,48 damga vergisi doğduğunu belirtilmiştir.

Buna göre, 1.000.000,00 TL’lik ihaleyi kazanan Bay A, idare ile sözleşme imzalaması sebebiyle 9.480,00 TL damga vergisi ödeyecektir.

Böylece ihaleyi kazanan Bay A ihalenin bitişine (hak ediş ödemelerinin yapılmasına) kadar toplam 15.170,00 TL damga vergisi ödeyecektir.

Hak ediş Ödemelerinden Kesilecek Damga Vergisi

Damga Vergisi Kanununa ekli (1) sayılı tablonun “Makbuzlar ve Diğer Kağıtlar” başlıklı (IV.) bölümünün I/a bendine göre, hak ediş ödemelerinden (binde 9.48) oranında damga vergisi kesilmelidir..

Böylece 1.000.000,00 TL’lik ihaleyi kazanan Bay A, hakediş ödemelerinden de 9.480,00 TL damga vergisi kesintisi yapılacaktır.

SİGORTA FAALİYETLERİ AÇISINDAN DAMGA VERGİSİ İSTİSNASI