Cansu ÜNLÜ

Giriş

TFRS 5 Satış Amaçlı Elde Tutulan Duran Varlıklar ve Durdurulan Faaliyetler” (Standart) Standardı satış amaçlı elde tutulan varlıkların muhasebeleştirilme esasları ile durdurulan faaliyetlere ilişkin olarak yapılması gereken açıklama ve sunumları belirlemektedir. Standart hükmüne göre bir duran varlığın defter değerinin sürdürülmekte olan kullanımdan ziyade satış işlemi vasıtası ile geri kazanılacak olması durumunda işletme, söz konusu duran varlığı (veya elden çıkarılacak varlık grubunu) satış amaçlı olarak sınıflandırmaktadır.

Çeşitli olay veya koşullar satış işleminin tamamlanma süresini bir yıldan fazlaya uzatabilir. Söz konusu gecikmenin, işletmenin kontrolü dışındaki olaylar veya koşullar nedeniyle gerçekleşmiş ve işletmenin ilgili varlığın (veya elden çıkarılacak varlık grubunu) satışına yönelik satış planının devam etmekte olduğuna dair yeterli kanıt bulunması durumunda; satış işlemini tamamlamak için gerekli olan sürenin uzaması, ilgili varlığın (veya elden çıkarılacak varlık grubunun) satış amaçlı elde tutulan varlık olarak sınıflandırılmasını engellemez.

Bu çalışmada Standart kapsamında bir satışın tamamlanması için gereken sürenin uzatılması durumu ayrıntılı bir şekilde incelenecek ve söz konusu konu örneklerle açıklanacaktır.

Standart Kapsamında Duran Varlığı Elde Tutma Süresi

İşletmenin bir duran varlığı veya elden çıkarılacak varlık grubunu sadece daha sonra elden çıkartma amacıyla edinmiş olması durumunda, duran varlığı veya elden çıkarılacak varlık grubunu edinme tarihinde satış amacıyla elde tutulan olarak sınıflandırabilmesi; ancak bir yıllık süre koşulunun sağlanması ve edinme tarihi itibariyle henüz sağlanmamış olan satış amaçlı elde tutulan olarak sınıflandırılmaya ilişkin diğer koşulların edinme tarihini müteakip kısa bir süre içerisinde (genellikle 3 ay içerisinde) karşılanması ihtimalinin yüksek olması durumunda mümkün olmaktadır.

Bazı durumlarda satışa çıkarılan varlıklara yeterince talep gelmemesi nedeniyle varlıklar uzunca bir süre satılamayabilirler. Bu durumda satışın, sınıflandırılma tarihinden itibaren bir yıl içerisinde tamamlanmış bir satış olarak muhasebeleştirilmesinin beklenmesi gerekmektedir. Ek olarak satış planına dair yapılan işlemlerin, planda önemli değişiklikler yapılması ihtimali ile planın iptal edilmesi ihtimalinin düşük olduğunu göstermesi gerekmektedir (Sağlam vd., 2009: 1255).

Bir Satışın Tamamlanması İçin Gereken Sürenin Uzaması

Çeşitli olay veya koşullar satış işleminin tamamlanma süresini bir yıldan fazlaya uzatabilir. Söz konusu gecikmenin, işletmenin kontrolü dışındaki olaylar veya koşullar nedeniyle gerçekleşmiş ve işletmenin ilgili varlığın (veya elden çıkarılacak varlık grubunu) satışına yönelik satış planının devam etmekte olduğuna dair yeterli kanıt bulunması durumunda; satış işlemini tamamlamak için gerekli olan sürenin uzaması, ilgili varlığın (veya elden çıkarılacak varlık grubunun) satış amaçlı elde tutulan varlık olarak sınıflandırılmasını engellemez.

Çeşitli olay ve koşullar nedeniyle satış işleminin süresi beklenen bir yıldan daha uzun sürmesi, yani satış işleminin gecikmesi durumunda; varlığın satış amaçlı olarak sınıflandırılmaya devam edilmesi için aşağıdaki şartların gerçekleşmesi gerekir (Gürbüz, 2009: 7):

• Gecikme işletmenin kontrolü dışında gerçekleşmelidir.

• İşletmenin bir yıllık süre içerisinde ortaya çıkan değişikliklere karşın gerekli önlemleri almış olmalıdır.

• İşletme satış planını uygulamaya devam etmelidir.

• Geciktirici sebeplere ilişkin uygun çözüm önerileri geliştirilmelidir.

Koşullardaki değişikliğe paralel olarak uygun bir fiyatla pazarlama yapılmaya devam edilmelidir.