GVK'nda tam ve dar mükellefiyet olmak üzere iki mükellefiyet rejimi ihdas etmiştir.

Tam mükellefiyette tâbi gerçek kişilerde vergilendirme esasları GVK'nun 3'üncü, dar mükellefiyet rejiminde ise, GVK'nun 6'ncı maddesinde düzenlenmiştir. Tam ve dar mükellefiyet rejimlerinde vergilendirme esasları, "Türkiye'de yerleşme" kriterine bağlı olduğu için buna yönelik olarak GVK'nun 4'üncü maddesi hükmü ihdas edilmiştir.

GVK gerek tam gerekse dar mükellefiyette vergilendirme rejimi olarak yıllık beyan esasına göre vergilendirme sistemini getirmiştir. Ancak bazı durumlarda dar mükellefiyete tâbi gerçek kişilerce elde edilen bir kısım gelirler münferit beyanname ile beyan edilmektedir. GVK bir kısım gelirlerin vergilendirilmesinde ise tevkifat esasını benimsemiştir.

Bu temel açıklamalarımız çerçevesinde makalemizin aşağıdaki bölümlerinde, 2015 takvim yılında gerçek kişilerce elde edilen ve münferit beyanname ile beyan edilmesi gereken gelirlerde vergilendirme ve beyan esasları irdelenecektir. Ancak öncelikle münferit beyannamenin temel esasları ve hangi mükellefler tarafından verileceği ortaya konacaktır.

2. GVK HÜKÜMLERİNE GÖRE BEYANNAME ÇEŞİTLERİ

Gelir vergisi mükellefleri tarafından GVK hükümlerine göre verilecek beyannameler, GVK'nun 84'üncü maddesinde düzenlenmiştir. Bu madde hükmünde "Beyanname çeşitleri" başlığı altında şu düzenleme yapılmıştır:

"Gelir Vergisi beyanları:

1. Yıllık;

2. Muhtasar;

3. Münferit;

Beyanname ile yapılır.