Vakkas DEMİR

I- GİRİŞ
Sosyal Güvenlik Kurumu Sigorta Primleri Genel Müdürlüğünce 06.05.2026 tarihli ve 2026/11 sayılı genelge yayımlanmıştır. Bu genelgede hem kısmi süreli çalışanların borçlanma yaparak ay içindeki günlerini 30 güne tamamlama şartları hem de Genel Sağlık Sigortası (GSS) prim işlemleri açıklanmıştır.
Bu makale çalışmamızda, kısmi süreli çalışanların borçlanma yaparak eksik günlerini tamamlama şartlarını ve GSS prim durumlarının ne olacağı konusunu SGK’nın 2013/11 ve 2026/11 sayılı genelgeleri doğrultusunda açıklamaya çalışacağız.
II- KONUYLA İLGİLİ SGK’NIN YASAL MEVZUATI:
Kısmi süreli çalışanların, yani sigorta hizmet cetvelinde eksik gün nedeni olarak “06- eksik istihdam” yazan kişiler ile “17- Ev hizmetlerinde 30 günden az çalışma” yazan kişilerin ay içindeki eksik günlerini borçlanarak 30 güne tamamlama imkanı 2011 yılına kadar mevcut değildi. Bu imkan, 5510 sayılı Kanunun 41 inci maddesine eklenen (i) bendi ile 25/2/2011 tarihinden itibaren getirilmiştir. 5510 sayılı Kanunun 41/1/i maddesinde özetle, bu bendin yürürlüğe girdiği tarihten sonraki sürelere ilişkin olmak üzere, 4857 sayılı Kanuna göre kısmi süreli iş sözleşmesi ile çalışan sigortalıların, kısmi süreli çalıştıkları aylara ait eksik sürelerinin % 45 (günlük 495,45 TL) üzerinden borçlanılarak hizmet olarak kazanılacağı hüküm altına alınmıştır.
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 88 inci maddesinin dördüncü fıkrasının birinci cümlesinde ise; "3 üncü maddenin üçüncü fıkrası kapsamına girenler hariç olmak üzere; 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı olmakla birlikte, 4857 sayılı Kanunun 13 üncü ve 14 üncü maddelerine göre kısmi süreli veya çağrı üzerine çalışanlar ile ay içerisinde günün bazı saatlerinde çalışıp, çalıştığı saat karşılığında ücret alanlardan ay içerisinde sekiz gün ve daha az çalışanlar için eksik günlerine ait genel sağlık sigortası primlerinin otuz güne tamamlanması zorunludur." hükmü yer almaktadır. Kanun maddesinde yer alan hükümler gereği, aylık çalışma gün sayısı 8 gün ve altında olan ve bakmakla yükümlü olunan kişi durumunda olmayan sigortalıların eksik günleri için genel sağlık sigortası (GSS) primlerinin 30 güne tamamlanması zorunludur.
III- KONUYLA İLGİLİ SGK’NIN 2013/11 SAYILI GENELGESİNDEKİ DURUM:
2013/11 sayılı genelgenin “2.10- 4857 sayılı Kanuna göre kısmi süreli iş sözleşmesi ile çalışanların borçlanmaları” başlıklı bölümünde aynen; “…4857 sayılı Kanunun 13 üncü maddesinde kısmi iş sözleşmesi; işçinin normal haftalık çalışma süresinin tam süreli iş sözleşmesiyle çalışan emsal işçiye göre önemli ölçüde daha az belirlenmesi olarak tanımlanmıştır. Buna göre, 25/2/2011 tarihinden itibaren kamu ve özel sektörde çalışanlar ile ev hizmetlerinde 30 günden az çalışanlardan aylık prim ve hizmet belgesi ile bildirilen eksik gün nedeni (06) (Kısmi istihdam) ve (17) (Ev hizmetlerinde 30 günden az çalışma) olan sigortalılar ay içinde zorunlu sigortalılık dışındaki sürelerini borçlanabileceklerdir.
Ay içinde 30 günden az çalışmış oldukları halde eksik gün nedeni (12) (Birden fazla) ve (13) (Diğer) olarak işaretlenenlerin işverenlerce Kuruma her ay bildirilen “Eksik Gün Bildirim Formu” ekinde verilen eksik gün nedenleri incelenecek, eksik gün nedeninin (06) (Kısmi istihdam) ve (17) (Ev hizmetlerinde 30 günden az çalışma) olduğunun tespit edilmesi halinde bu süreler de borçlandırılacak ve sigortalılardan ayrıca belge istenmeyecektir. …” ifadeleri yer almaktadır.
Üstte yer alan genelgedeki hükümlere göre, sigorta hizmet cetvelinde eksik gün nedeni (06- Kısmi istihdam) ve (17- Ev hizmetlerinde 30 günden az çalışma) olan kişiler, başka hiçbir belgeye gerek kalmaksızın SGK’ya başvurup 13.02.2011’den sonraki kısmi istihdam sürelerini 2026 yılı değerlerine göre günlük 495,45 TL üzerinden borçlanıp 4/1-a (SSK) hizmeti olarak kazanabileceklerdir.
IV- 06.05.2026 TARİHLİ VE 2026/11 SAYILI SGK GENELGESİYLE GETİRİLEN UYGULAMALAR