Hakan DEĞİRMENCİ

Kira Gelirinin Elde Edilmesi

Gelir Vergisi Kanunu’na göre gelirin vergilendirilmesinde başlıca iki esas geçerlidir. Bunlar tahakkuk ve tahsil ilkesidir.Tahakkuk ilkesinde bahsi geçen gelir doğdu anda herhangi bir tahsil olmasa bile beyan edilip vergilendirilmesi gerekmektedir. Tahakkuk ilkesi ticari ve zirai kazançlar için geçerlidir. Tahsil ilkesinde ise elde edilen kazancın vergilendirilmesi için nakdi veya ayni bir tahsilin bulunması gerekmektedir. Gayrimenkul sermaye iradının elde edilmesi ise, tahsil esasına bağlanmıştır. Tahsil esasına göre gayrimenkul sermaye iradının vergilendirilmesi için nakden veya ayni olarak tahsil edilmiş olması gerekmektedir. Gayrimenkul sermaye iradının nakden tahsil edilmesi, kiranın Türk parası, yabancı para veya çek ile ödenmesini; ayni tahsil ise kiralanan mal ve hakların karşılığında alınan ve para ile temsil edilebilen menfaatlerdir.

Döviz cinsinden kiraya verme işlemlerinde tahsilatın yapıldığı tarihteki T.C. Merkez Bankası döviz alış kuru esas alınarak gayri safi hasılat belirlenir. Kiranın ayni olarak alınması halinde, tahsil edilen kiralar Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre emsal bedeli ile paraya çevrilir.

Gayrimenkul sermaye iratlarında, gayrisafi hasılat, 70’inci maddede yazılı mal ve hakların kiraya verilmesinden bir takvim yılı içinde o yıla veya geçmiş yıllara ait olarak nakden veya aynen tahsil edilen kira bedellerinin tutarıdır.

Mükellefler tarafından o yıla veya geçmiş yıllara ait olarak tahsil edilen kira bedelleri, tahsil edildiği yılın hasılatı sayılır.

Örneğin; 2017, 2018 ve 2019 yılları kira gelirleri topluca 2019 yılında tahsil edilirse, 2019 yılının geliri olarak dikkate alınacaktır.

Gelecek yıllara ait olup, peşin tahsil edilen kira bedelleri, ödemenin yapıldığı yılın değil, gelirin ilgili olduğu yılın hasılatı olarak kabul edilir. Ancak ölüm ve memleketi terk hallerinde mükellefiyetin kalktığı tarihi takip eden zamanlara ait olmak üzere peşin tahsil olunan kiralar, mükellefiyetin kalktığı dönemin hasılatı sayılır.

Örneğin; 2018, 2019 ve 2020 yılları kira gelirleri topluca 2018 yılında tahsil edilirse, her yıla ait kira bedeli ilgili yılda beyan edilecektir.