Fahrettin AÇAR

1-GİRİŞ
Dünyada gelişmiş ülkelerin her birinde finansal faaliyetlerinin gelişmesini sağlamak ve iktisadi kurumlarının küresel rekabet alanında rekabet edebilecekleri ve faaliyetlerini yürütebilecekleri alanlar tahsis edilmektedir. Ülkemizde de ülkemizin finansal işlemlerin en çok yoğun olarak gerçekleştiği İstanbul’da, finans merkezi alanı olarak bir alan belirlenmiştir. Bu alanda finansal kuruluşların merkezlerinin ve Bakanlıkların ticari birimlerinin de yer aldığı bir bölgeden oluşturulmuştur. Mükelleflerin bu alanda faaliyet gösterebilmeleri için katılımcı belgesi almaları gerekmektedir. Katılımcı belgesi katılımcıya ofis alanında yer alan ilgili bağımsız bölüm ve ortak alanlardan yararlanma imkânı veren belge olarak tanımlanmaktadır. Katılımcı belgesi alan kurumlar vergisi mükelleflerin bu alanlarda faaliyet göstermesinin sonucunda elde ettiği kazançların bir kısmı kurumlar vergisi kanunda belirtilen şekilde kurumlar vergisinden istisna edilmiştir. Kurumlar vergisi mükelleflerine verilen bu kazanç istisna hakkı ile ilgili olarak ilgili alanı teşvik etmek ve ilgili alanda yer alan firmaların uluslararası alanda rekabet edebilmelerini sağlamak amacıyla dolaylı olarak finansal olarak desteklenmesi hedeflenmiştir.
2-DEĞERLENDİRME
Kurumlar vergisi kanunun 1’inci maddesinde aşağıda sayılan kurumların kazançları, kurumlar vergisine tâbidir:
a) Sermaye şirketleri.
b) Kooperatifler.
c) İktisadî kamu kuruluşları.
ç) Dernek veya vakıflara ait iktisadî işletmeler.
d) İş ortaklıkları.
Kurum kazancının, gelir vergisinin konusuna giren gelir unsurlarından oluştuğu ifade edilmiştir. Mezkûr kanunun 6’ıncı maddesinde, Kurumlar vergisi, mükelleflerin bir hesap dönemi içinde elde ettikleri safî kurum kazancı üzerinden hesaplanır. Safî kurum kazancının tespitinde, Gelir Vergisi Kanununun ticarî kazanç hakkındaki hükümleri uygulanır. Ziraî faaliyetle uğraşan kurumların bu faaliyetinden doğan kazançlarının tespitinde, Gelir Vergisi Kanununun 59’ uncu maddesinin son fıkra hükmü de dikkate alınır.(1)
5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunun 10’ uncu maddesinin (i) bendinde, "22/6/2022 tarihli ve 7412 sayılı İstanbul Finans Merkezi Kanunu hükümlerine göre katılımcı belgesi alarak İstanbul Finans Merkezi Bölgesinde faaliyette bulunan kurumların, münhasıran bu faaliyet kapsamında yurt dışından satın alınan malları Türkiye'ye getirilmeksizin yurt dışında satmalarından veya yurt dışında gerçekleşen mal alım satımlarına aracılık etmelerinden sağladıkları kazancın %50'si istisnadır. Bu indirimden yararlanılabilmesi için kazancın elde edildiği hesap dönemine ilişkin yıllık kurumlar vergisi beyannamesinin verilmesi gereken tarihe kadar Türkiye'ye transfer edilmiş olması, aracılık faaliyetine ilişkin malların satıcısı ve alıcısının Türkiye'de olmaması şarttır.
1 seri no.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliğinin;