Cemil GÜNDÜZ

Kamu ihaleleri, özel sektörü oluşturan bir çok gerçek veya tüzel kişinin pay almak istediği bir alandır. İhale sürecinin kuralları, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nda; sözleşme sürecinin kuralları ise 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nda yer almaktadır.

İhale sürecinde istekliler, ihale dokümanına bağlı olarak tekliflerini sunmakta; ihale günü ve saatinde en uygun teklifi veren istekli ihale komisyon kararı ile belirlenmekte; böylece ihalenin yüklenicisi ilan edilmekte ve sonuç olarak yüklenici ile idare arasında bir sözleşme imzalanmaktadır.

İdare ile ihaleyi kazanan yüklenici arasında akdedilecek bu sözleşmenin imzalanması zaman zaman hukuki itiraz süreçleri kaynaklı gecikebilmektedir. Makalemizde idare ile yüklenici arasında akdedilen sözleşmenin gecikerek imzalanması durumunda, sözleşme sürecinde doğan damga vergileri ve idareye ödenmesi gereken kesin teminatın tutarında bir değişiklik olup olmayacağı örnek bir Kamu İhale Kurulu kararı ve Danıştay kararı doğrultusunda açıklığa kavuşturulacaktır.

SÖZLEŞME İMZA AŞAMASINDA İHALEYİ KAZANAN İSTEKLİNİN ÖDEYECEĞİ DAMGA VERGİSİ VE TEMİNAT

İhaleyi kazanan isteklinin sözleşme imza aşamasında ödemekle mükellef olduğu damga vergileri ve teminat tutarları hakkında bilgilere aşağıda yer verilmiştir.

1.1. SÖZLEŞME AŞAMASINDA DOĞAN DAMGA VERGİLERİ

488 sayılı Damga Vergisi Kanunu’nun Damga Vergisi Kanunu’na ekli (1) Sayılı Tablo’nun “II- Kararlar ve Mazbatalar” bölümünün 2 nci bendine göre, İhale Kanunlarına tabi olan veya olmayan resmi daire ve kamu tüzel kişiliğini haiz kurumların her türlü ihale kararları üzerinden binde 5,69’a damga vergisi doğmaktadır.

Örneğin, 10.000.000,00 TL’lik ihaleyi kazanan Bay A, ihaleyi kazandığına ilişkin ihale kararı sebebiyle 56.900,00 TL damga vergisi ödemek zorundadır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nda belirtilen istisnalar dışında, her türlü ihale süreci sonucunda idare ile yüklenici arasında içerisinde ihale bedelinin de yazılı olduğu sözleşme akdedilmektedir.

Damga Vergisi Kanunu’na ekli (1) Sayılı Tablo’nun “I- Akitlerle ilgili kağıtlar” bölümünün 1/a bendinde, belli parayı ihtiva eden mukavelename, taahhütname ve temliknamelerden binde 9,48 damga vergisi kesileceği belirtilmiştir.

Bu doğrultuda 10.000.000,00 TL’lik ihaleyi kazanan Bay A, idare ile sözleşme imzalaması sebebiyle ayrıca 94.800,00 TL damga vergisi ödeyecektir.

1.2. SÖZLEŞME AŞAMASINDA ÖDENEN KESİN TEMİNAT

Teminat, ihaleye katılacak olanların tekliflerini ciddi bir şekilde değerlendirerek vermelerini sağlamak, sözleşmeyi yapmaya, kesin teminatı vermeye yanaşmamaları halinde ise ihaleye çıkan idarenin kamu hizmetinin gecikmesine sebebiyet verdikleri için oluşan zararları karşılamak amacıyla alınan bir mali tutardır.

4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Kesin teminat” başlıklı 43’üncü maddesindeki düzenleme uyarınca, taahhüdün sözleşme ve ihale dokümanı hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesini sağlamak amacıyla, sözleşmenin yapılmasından önce ihale üzerinde kalan istekliden ihale bedeli üzerinden hesaplanmak suretiyle % 6 oranında kesin teminat alınması zorunludur.

Böylece 10.000.000,00 TL tutarındaki teklif ile ihaleyi kazanan Bay A, sözleşme imzalanması aşamasında ihaleyi gerçekleştiren idareye bu tutarın yüzde 6’sı oranı olan 600.000,00 TL tutarındaki kesin teminatı vermek ile yükümlüdür.

2. İHALE SÖZLEŞMESİNİN GEÇ İMZALANMASI SONUCU DAMGA VERGİSİ VE TEMİNATLARI ETKİLEYECEK MİDİR?

İhale sonucu idare ile ihaleyi kazanan yüklenici arasında akdedilecek bu sözleşme zaman zaman hukuki itiraz süreçleri kaynaklı gecikebilmektedir.

2.1. İdare İle Yüklenici Arasındaki Sözleşme Neden Geç İmzalanabilir?