İmdat TÜRKAY

Hazine ve Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığınca yürütülen çalışmalar sonucunda 2025 yılında elde edilen gelir unsurlarına ilişkin olarak yaklaşık 5,5 milyon yıllık beyanname alınmak suretiyle önceki yıllara göre rekor kırılmış olup verilen beyannamelerde yer alan matrah ve tahakkuk eden vergi miktarında da bugüne kadarki en yüksek artışlar sağlanmıştır. Ayrıca, 2025 yılı gelirlerine ilişkin olarak Mart/2026’da 401 bin mükellef de ilk defa beyanname vermiştir.
193 sayılı Gelir Vergisi Kanununda mükelleflere sağlanan bazı vergisel teşvikler yer almakta olup bunlar; gelir vergisinden istisna edilen ticari kazancı basit usulde tespit edilen mükellefler, genç girişimcilerde kazanç istisnası, vergiye uyumlu mükelleflere %5 vergi indirimi müessesesi, engellilik indirimi uygulaması, sosyal içerik üreticiliği, internet ve benzeri elektronik ortamlar üzerinden sunulan hizmetler ile mobil cihazlar için uygulama geliştiriciliğinde kazanç istisnası ile hasılat esaslı kazanç tespitidir.
Gelir İdaresinin resmi internet sayfasında (gib.gov.tr-GİB 2025 Faaliyet Raporu, Yayın No: 600, Şubat 2026) yayınlanan 2025 Yılı Gelir İdaresi Başkanlığı Faaliyet Raporunda gerek mükellef hizmetleri gerekse e-vergi hizmetleri hakkında ayrıntılı açıklamalar ve sayısal veriler yer almaktadır. Bu çalışmada, Gelir Vergisi Kanununda yer alan mükelleflere sağlanan bazı vergisel teşviklerden hakkında açıklamalar yapılmıştır.
2. Ticari Kazancı Basit Usulde Tespit Edilen Mükellefler
1/1/2021 tarihinden itibaren ticari kazancı basit usulde tespit edilen mükelleflerin bu kazançları gelir vergisinden istisna edilmiştir. 31/12/2025 tarihi itibarıyla 815.107 faal basit usule tabi mükellef bulunmaktadır. Dolayısıyla, basit usulde vergilendirilen gelir vergisi mükellefleri 2025 yılı kazançları için Mart/2026’da yıllık gelir vergisi beyannamesi vermemiştir.
31/12/2025 tarihi itibarıyla 815.107 faal basit usule tabi gelir vergisi mükelleflerinden belirli bir kısmı, 8.9.2025 tarihli ve 10380 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile büyükşehir belediyesi olan illerde, bir önceki takvim yılının son günü itibarıyla TÜİK tarafından yayımlanan son verilere göre nüfusu 30.000’i geçmeyen ilçeler hariç olmak üzere 1.1.2026 tarihinden itibaren gerçek usulde vergilendirilmeye başladığından, 31.12.2025 tarihi itibariyle basit usulde vergiye tabi mükellef sayısı 539.739 kişiye düşmüştür (https://www.gib.gov.tr/istatistikler).
Kazançları basit usulde tespit edilen ve 8/9/2025 tarihli ve 10380 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı gereğince, basit usulden gerçek usule geçirilen mükellefler 1.1.2026 tarihinden itibaren gerçek usulde vergilendirmeye başlamış olduklarından, 2026 yılında elde edecekleri kazançları için ilk defa Mart/2027’de yıllık gelir vergisi beyannamesi verecektir.
3. Genç Girişimcilerde Kazanç İstisnası
Ticari, zirai veya mesleki faaliyeti nedeniyle adlarına ilk defa gelir vergisi mükellefiyeti tesis olunan ve mükellefiyet başlangıç tarihi itibarıyla 29 yaşını doldurmamış tam mükellef gerçek kişilerin, faaliyete başladıkları takvim yılından itibaren üç vergilendirme dönemi boyunca elde ettikleri bu kazançlarının düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihten 1/1/2023 tarihine kadar 75.000 TL’ye kadar olan kısmı, 1/1/2023 tarihinden itibaren elde edilen kazançlar için ise 103 üncü maddede yazılı tarifenin ikinci diliminde yer alan tutara kadar olan kısmı, belirlenen şartların sağlanması suretiyle gelir vergisinden müstesna tutulmuştur.
7566 sayılı Kanunla, 5510 sayılı Kanunda yer alan genç girişimcilere sağlanan bir yıllık sigorta prim desteği uygulaması 2026 yılı Ocak ayı başından itibaren yürürlükten kaldırılmıştır. 193 sayılı GVK’nın mükerrer 20. maddesi kapsamında genç girişimcilerde kazanç istisnası uygulamasında bir değişiklik yapılmamış olduğundan, vergi teşviki uygulaması devam etmekte olup 2025 yılı gelirleri için uygulanan istisna tutarı 330.000 TL’dir.
GVK’nın 103. maddesinde yer alan 2026 yılında geçerli vergi tarifesinin ikinci vergi diliminde yer alan tutar 400.000 TL olarak belirlenmiştir. Buna göre, 332 seri no.lu GVGT ile belirlenen vergi tarifesine göre, 2026 yılında uygulanacak istisna tutarı 400.000 TL’dir. Bu tutar her yıl vergi tarifesine göre güncellenmektedir.
Yıllar itibarıyla genç girişimci kazanç istisnasından yararlanan mükellef sayılarına Gelir İdaresinin 2025 Yılı Faaliyet Raporunda aşağıdaki şekilde yer almıştır. Tabloda da görüldüğü üzere, genç girişimcilerde kazanç istisnasından yararlanan mükellef sayısında son beş yıllık dönemde düşüş olduğu anlaşılmaktadır.

*2025 takvim yılına ait gelir vergisi beyannamelerinin mükellefleri tarafından henüz verilmemiş olması sebebiyle yukarıdaki tabloda 2025 yılına ilişkin 3. dönem geçici vergi beyannamesinden elde edilen verilere yer verilmiştir.

4. Vergiye Uyumlu Mükelleflere %5 Vergi İndirimi Müessesesi