Ahmet AĞAR

Bilindiği gibi, 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu’nun Ek-4. maddesine göre, çok tehlikeli sınıfta yer alıp ondan fazla çalışanı bulunan ve üç yıl içinde ölümlü veya sürekli iş göremezlikle sonuçlanan bir iş kazası meydana gelmeyen işyerlerinde işsizlik sigorta prim teşviki uygulanacaktır.

Çok vahim sonuçlar doğuran iş kazalarının önlenmesi için gerekli tedbirlerin alınması amacıyla yapılmış olan bu düzenlemeye göre, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununa göre çok tehlikeli sınıfta yer alan ve iş kazasının meydana gelmediği işyerlerindeki işverenlere sigorta prim teşviki uygulanacaktır.

Sosyal Güvenlik Kurumu’nun İş Kazaları İstatistiki raporuna göre, 2022 yılında meydana gelen toplam 589.271 iş kazasında 1.520 işçi, 2023 yılında meydana gelen 589.258 iş kazasında toplam 1936 işçi hayatını kaybetmiştir.

Sigorta Prim Teşvikinden Yararlanacak İşyerleri ve Gerekli Şartlar:

4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanun’un Ek: 4. Maddeye göre çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerine getirilen işsizlik sigortası prim teşvikinden (indiriminden) yararlanabilmek için belirlenmiş olan üç ayrı şart bulunmaktadır. Buna göre;

1- İşyerinin, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunun 9. maddesi kapsamında çok tehlikeli sınıfta yer alan bir işyeri olması,

2-Türkiye genelinde çok tehlikeli sınıftaki işyerlerinde her ay toplamda ondan fazla sigortalı işçinin çalışmış olması,

3- İşyerinde Son 3 yıl içinde ölümlü veya sürekli iş göremezlikle sonuçlanan bir iş kazasının meydana gelmemiş olması,

Gerekmektedir.

Yukarıda belirtilen şartları taşıyan işyerlerinde, üçüncü seneyi takip eden takvim yılından gereçli olmak üzere ve üç yıl süreyle çalışan işçilerin işsizlik sigortası primi işveren payı olan % 2 yerine, % 1 olarak ödenecektir. Bunun için işverenlerin SGK’ya başvuru yapmaları gerekmemektedir. SGK’nın alt yapısı üzerinden otomatik olarak kontrolleri yapılmakta ve bu şartları taşıyan işyerlerine bu teşviki tanımlamaktadır.

Bu prim teşviki devam ederken, işyerinde ölümlü veya sürekli iş göremezlikle sonuçlanan bir iş kazasının meydana gelmesi hâlinde takip eden aydan itibaren bu teşvik uygulamasına son verilecektir. İşverenler bu fıkrada öngörülen yukarıda yazılı bulunan şartları tekrar sağlamaları ve SGK’ya talepte bulunmaları halinde bu teşvikten yeniden yararlanmaya başlayacaktır.

İşyerinde Çalışan Sayısının Belirlenmesi:

Çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerinde çalışan işçinin tespitinde, Türkiye genelinde birden fazla tescilli çok tehlikeli sınıfta yer alan işyeri bulunan işverenlerin 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunun 4. maddesini (a) bendi kapsamında hizmet akdiyle çalıştırılan toplam işçi sayısı dikkate alınacaktır.

İşsizlik Sigortası Prim Teşviki Uygulanacak İşyerleri:

Bu düzenlemenin yürürlüğe girmiş olduğu 04.04.2015 tarihinde faaliyet bulunan ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanun kapsamında çok tehlikeli sınıfta yer alan ve Türkiye genelindeki işyerlerinde ondan fazla işçinin çalıştığı ve üç yıl içinde ölümlü veya iş göremezlikle sonuçlanan bir iş kazasının meydana gelmediği işyerlerinde, işsizlik sigortası prim teşviki- indimdi uygulanacak ve işçilerin sigorta primine esas kazancıları üzerinden 3 yıl süreyle işverenin işsizlik sigortası prim payı olan % 2 yerine % 1 olarak ödenecektir.