Cengiz TÜRKCAN

1-GİRİŞ

05.06.1986 tarih ve 3308 sayılı Meslekî Eğitim Kanunu kapsamında aday çırak, çırak ve mesleki eğitim öğrencisi olarak, 2547 sayılı Kanunun 46. maddesine tabi kısmi zamanlı çırak, stajyer veya bursiyer olarak çalıştırılanlar, tamamlayıcı eğitim ve alan eğitimi kapsamında çalıştırılanlar 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanun’un 5. maddesi kapsamında kısmi sigortalı sayılmakta ve bunlar sadece bazı sigorta kollarına tabi olarak Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirilmektedir.

Bu noktada bilinmesi gereken; her çırak ve stajyerin belirli şartlarda sigortalı olarak ve maaş ödenerek çalıştırılması gerektiğidir.

Bu makalemizde, çırak ve stajyerlerin sigortalılıkların başlangıç tarihinin ne şekilde tespit edileceği, hangi sigorta hükümlerinin uygulanacağı, işten ayrılma bildirgesinin ne şekilde verileceği, hizmet kodları, prim oranları, iş kazası durumu, çıraklık ve stajyerlik sigortasının emeklilik şartlarına etkisi hususlarına açıklık getirilecektir.

II- ÇIRAK, STAJYER VE MESLEKİ EĞİTİM GÖRENLER HAKKINDA UYGULANAN SİGORTA HÜKÜMLERİ

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanun’un5/1-b bendine göre, 3308 sayılı Meslekî Eğitim Kanunu’nda belirtilen aday çırak, çırak ve işletmelerde meslekî eğitim gören öğrenciler hakkında iş kazası ve meslek hastalığı ile hastalık sigortası; meslekî ve teknik ortaöğretim ile yükseköğrenimleri sırasında staja tabi tutulan öğrenciler, mesleki ve teknik ortaöğretim sırasında tamamlayıcı eğitim ya da alan eğitimi gören öğrenciler, kamu kurum ve kuruluşları tarafından desteklenen projelerde görevli bursiyerler ile 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 46. maddesine tabi olarak kısmi zamanlı çalıştırılan öğrencilerden aylık prime esas kazanç tutarı, 82. maddeye göre belirlenen günlük prime esas kazanç alt sınırının otuz katından fazla olmayanlar hakkında ise iş kazası ve meslek hastalığı sigortası uygulanır.

Bu bentte sayılanlar, 4/1-a bendi kapsamında sigortalı sayılırlar ve bunlardan bakmakla yükümlü olunan kişi durumunda olmayanlar hakkında ayrıca genel sağlık sigortası hükümleri uygulanır.

6764 sayılı Kanun’un 54. maddesiyle, bu bentte yer alan “meslek liselerinde okumakta iken veya yüksek öğrenimleri sırasında staja tabi tutulan öğrenciler” ibaresi “meslekî ve teknik ortaöğretim ile yükseköğrenimleri sırasında staja tabi tutulan öğrenciler, mesleki ve teknik ortaöğretim sırasında tamamlayıcı eğitim ya da alan eğitimi gören öğrenciler” şeklinde değiştirilmiştir.