Mahmut ÇOLAK

“Bireysel emeklilik sistemine otomatik katılım” uygulaması ile yurtiçi tasarruf oranının artırılması ve çalışanların çalışma döneminde sahip oldukları refah seviyesinin emeklilik döneminde de korunması için emekliliğe yönelik olarak tasarruf etmeye özendirilmesi amaçlanmaktadır. Bu amaca yönelik olarak 4632 sayılı Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanunu’nun “çalışanların otomatik olarak bir emeklilik planına dâhil edilmesi” başlıklı Ek 2’nci ve Geçici 2’nci maddeleriyle yasal düzenlemeler yapılmıştır. Çalışanların otomatik olarak bir emeklilik planına dâhil edilmesi ilk defa 10.08.2016 tarihli 6740 sayılı Kanunla sağlanmıştır.

Sisteme ilk olarak 01.01.2017 tarihinde geçilmiş, en son olarak 01.01.2019 tarihinde 5-9 arası çalışanı olan işyerleri geçiş yapacaktır.

Bireysel Emeklilik Sistemine (BES) Otomatik Katılım, 4/1-a (SSK) ve 4/1-c (Emekli Sandığı) kapsamında sigortalı olan çalışanların işverenleri aracılığıyla yetki verilen 18 emeklilik şirketinden herhangi biriyle yapılacak sözleşme kapsamında işlemektedir.

Sistem, çalışanlara ilk kesinti yapıldıktan sonra 2 ay içerisinde cayma hakkı tanımaktadır. 21.03.2018 tarihli 7103 sayılı Kanunla 2 ay olan cayma süresinin 3 katına kadar artırılabilmesine imkân sağlanmıştır. Bu süreyi 3 katına kadar artırmaya Cumhurbaşkanı yetkili kılınmış olup, hâlihazırda bugün itibariyle cayma süresi 2 aydır.

Katkı payı, SGK’ ya işverenleri tarafından bildirilen prime esas kazancın ve/veya emekli keseneğine esas aylığın en az %3’ü’dür.

10 yıl sistemde kalma ve 56 yaşının doldurulmasıyla söz konusu sistemde emekliliğe hak kazanılmaktadır.

Bu çalışmamızda, 27.12.2018 tarih ve 30638 sayılı Resmi Gazete ’de yayımlanan Bireysel Emeklilik Sistemi Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ve 27.12.2018 tarih ve 30638 sayılı Resmi Gazete ’de yayımlanan Çalışanların İşverenleri Aracılığıyla Otomatik Olarak Emeklilik Planına Dâhil Edilmesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile yapılan değişiklikler dikkate alınarak BES Otomatik Katılım detaylı bir şekilde işlenecektir.

1. Kapsamdaki Çalışanlar

Kapsama 45 yaşını doldurmamış olan Türk vatandaşı veya mavi kartlı olan çalışanlardan 4/1-a (SSK) ve 4/1-c (Devlet Memurları-Emekli Sandığı) kapsamındaki sigortalılar ile 17/7/1964 tarihli ve 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun geçici 20 nci maddesi kapsamında kurulmuş olan sandıkların iştirakçisi olarak çalışanlar girer.