5510 sayılı Sosyal Sigortalar Ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu(1) uyarınca sigortalı veya hak sahiplerine çeşitli haklar sağlanmıştır. Bu haklardan en önemlilerinden ikisi iş kazası ve meslek hastalıkları nedeniyle sigortalı veya hak sahiplerine bağlanacak olan ödenek ve gelirlerdir. Bunlardan gelir bağlanması hakkı aylık olarak yapılan ödeme niteliğinde olduğundan süreklilik arz etmekte, düzenli bir kazanç niteliği taşımakta ve bu özellikleri nedeniyle ilgililerin geçimlerini sağlama konusunda önemli bir ihtiyacı karşılamaktadır.

Ancak bu yardımlardan yararlanılabilmesi için bir takım şartların yerine getirilmesi gerekmektedir. Yazımızda 5510 sayılı Kanunun 4/b maddesi gereğince sigortalı (Bağ-Kur) olanların sigortalı olarak tescillerini sağlamamış olmalarının iş kazası ve meslek hastalıkları nedeniyle bağlanabilecek olan ödenek ve gelirler üzerine etkisi hakkında açıklamalarda bulunulacaktır.

1-4/B(BAĞ-KUR) KAPSAMINDA SİGORTALILIK HALLERİ

5510 sayılı Kanunun 4. Maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine göre kendi nam ve hesabına çalışanlardan:

1) Ticarî kazanç veya serbest meslek kazancı nedeniyle gerçek veya basit usulde gelir vergisi mükellefi olanlar,

2) Gelir vergisinden muaf olup, esnaf ve sanatkâr siciline kayıtlı olanlar,

3) Anonim şirketlerin yönetim kurulu üyesi olan ortakları, sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketlerin komandite ortakları, diğer şirket ve donatma iştiraklerinin ise tüm ortakları,

4) Tarımsal faaliyette bulunanlar,

5510 sayılı Kanunda düzenlenmiş olan kısa ve uzun vadeli sigorta kollarının uygulanması bakımından sigortalı sayılılar.

İş kazası ve meslek hastalığı sigortası da kısa vadeli sigorta kollarındandır ve yukarıda sayılan sigortalılar bu sigorta kolu açısından da sigortalıdır.

Kendi nam ve hesabına çalışan ve işverenleri bulunmayan bu sigortalıları nitelikleri açısından ikiye ayırmak mümkündür:

- Bireysel olarak faaliyette bulunanlar(ticarî kazanç veya serbest meslek kazancı nedeniyle gerçek veya basit usulde gelir vergisi mükellefi olanlar, gelir vergisinden muaf olup, esnaf ve sanatkâr siciline kayıtlı olanlar, tarımsal faaliyette bulunanlar),

- Şirket veya donanma iştiraki ortağı olarak faaliyette bulunanlar(anonim şirketlerin yönetim kurulu üyesi olan ortakları, sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketlerin komandite ortakları, diğer şirket ve donatma iştiraklerinin ise tüm ortakları).

-4/B(BAĞ-KUR) SİGORTALILARININ İŞ KAZASI VE MESLEK HASTALIĞI: