Orhan KOTAN

Nüfusun yaşlanması 21.yüzyılla birlikte ortaya çıkan en önemli demografik olgu olup, sosyal güvenlik, istihdam, sağlık, çevre, eğitim, çevre ve toplumsal hayat başta olmak üzere birçok konuda ciddi etkileri olmuştur. Nüfusun yaşlanmasına bağlı olarak, ülkemizde 65 yaş ve üzeri nüfus her geçen yıl artmaktadır. Dünyada ve ülkemizde her geçen gün sayıları artan yaşlı bireylerin yaşamlarını devam ettirmeleri, sosyal ve ekonomik standartları yükseltmeleri son derece zor, zor olduğu kadar da çok ciddi parasal maliyetlere bağlı bulunmaktadır. Sosyal güvenlik sisteminin kapsadığı önemli risklerden birisi de yaşlılıktır.

5510 sayılı Kanun hükümlerine göre; 4/a, 4/b ve 4/c statülerinde belirli bir süre çalışıp, gerekli yaş ve prim ödeme gün koşulunu yerine getiren kişiler Sosyal Güvenlik Kurumundan emekli aylığına hak kazanmakta ve bu şekilde sosyal güvenceye kavuşmaktadırlar. Değişen toplumsal koşullar nedeniyle primli sosyal güvenlik sistemi dışında kalan yaşlıların maddi risklere karşı korunması, aylık ve gelir bağlanması ile sağlık yardımı yapılması zorunluluğunu doğurmuştur.

2022 sayılı Kanun uygulamasıyla; 65 yaşını doldurmuş, herhangi bir sosyal güvenlik kurumundan gelir ve aylık almayan, muhtaç Türk vatandaşlarına, herhangi bir şekilde sigortalı olma ve prim ödeme şartına bağlı olmaksızın 65 yaşını doldurmuş kişilere sosyal devlet ilkesinin bir gereği olarak aylık bağlanmaktadır. Sigortalı olma ve prim ödeme koşuluna dayanmayan bu aylıklar, 65 yaş ve üzeri kişilerin asgari düzeyde yaşamlarını ve sosyal güvenliklerini sağlamaya yönelik olup, devlet bütçesinden sosyal yardım yapılması esasına dayalıdır.

65 Yaş Aylığı Bağlanma Şartları Nelerdir?

“65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşları ile Engelli ve Muhtaç Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında Yönetmelik”te değişiklik yapıldı. Söz konusu yönetmelik değişikliği 19 Ağustos 2018 tarihinde Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe girdi. Yönetmelikte yapılan değişiklikle yaşlı aylığı bağlanma şartlarında değişiklik yapıldı.

Bu yazımızda söz konusu değişikliğin ayrıntılarını açıklayalım.

Yaşlı aylığının hesaplanmasında aynı hanede ikamet edip etmediklerine bakılmaksızın aylık bağlanacak kişinin kendisine ve eşine ait her türlü gelirin toplamı esas alınacak. Başka bir anlatımla; 65 yaş aylığının bağlanması açısından artık aynı hanede yaşayan tüm aile fertlerinin gelirleri değil, sadece kişinin kendi ve varsa eşinin gelirleri dikkate alınacak.