Ali Kemal TERZİ

Tır şoförleri yurt içinde ve yurt dışında sefer yapmak üzere iki şekilde çalışabilir. Ülke içinde taşımacılık işinde çalışan tır şoförlerinin ücretleri taraflar arasında temel ücret olarak kararlaştırılabileceği gibi sabit ücrete ilave olarak sefer sayısına ya da kat edilen kilometre başına ödenen prim şeklinde gerçekleşebilmektedir. Bu makalede tır şoförlerinin ücretinin nasıl belirleneceği makalemizin konusunu oluşturmaktadır.

1.Sefer Primi

Sefer primi uygulamada harcırah olarak adlandırılmakta ve gidilen ülkeye göre değişkenlik göstermektedir. Sözü edilen sefer primi, yol geçiş ücretleri ve diğer masraflar için verilen, Türkiye’ye dönüşte belge karşılığı kapatılan avanstan farklı olup, tamamen işçiye ödenen ücret niteliğindedir. Yerleşik Yargıtay kararlarında da uluslararası alanda faaliyet gösteren tır şoförlerinin yasal asgari ücretle çalışmayacağını kabul edilmektedir.

2. Yurt Dışı Tır Şoförlerinin Ücretinin Belirlenmesine Yönelik Yargıtay Kararları

Uluslararası alanda çalışan tır şoförlerinin ücretleri genelde asgari ücret ve sefere bağlı prim esasına göre belirlenmektedir. Bazı işveren uygulamalarında ise garanti ücret olarak adlandırılan asgari ücret ödenmeyip, sadece sefere bağlı prim ödemesi yapıldığını, bu ihtimalde de tır şoförünün ücreti salt sefer primlerinden oluştuğu değerlendirilmektedir.

Uluslararası taşımacılık işinde çalışan tır şoförünün aylık ücretinin tartışmalı olması durumunda tarafların ikame ettikleri delillerle kesin bir sonuca ulaşılamaması halinde ilgili işçi ve işveren meslek kuruluşları ile gerektiğinde sendikalardan ücret araştırması yapılmalıdır. İşçinin çalıştığı süre içerisinde taşıma işini gerçekleştirdiği ülkeler belirtilerek sefer başına ne kadar ücret alacağı belirlenmesi gerekmektedir.

Sefer primi hesabı yönünden işçinin aylık veya yıllık sefer sayılarının tartışmalı olması ve bu konunun diğer delillerle kesin olarak kanıtlanamaması durumunda işçinin yurda giriş ve çıkış kayıtlarının emniyet birimlerinden getirilmesi ve ona göre bir değerlendirme yapılması istenilmektedir.