Cihan TEKİN

1. GİRİŞ

Bilindiği üzere tam mükellef kurumların gerek yurt içinde gerekse yurt dışında elde ettikleri kazançların tamamı Türkiye’ de vergilendirilmektedir.

5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’ nun 33. Maddesinde de yabancı ülkelerde elde edilerek Türkiye’de genel sonuç hesaplarına intikal ettirilen kazançlardan mahallinde ödenen kurumlar vergisi ve benzeri vergilerin, Türkiye’de bu kazançlar üzerinden tarh olunan kurumlar vergisinden indirilebileceği düzenlenmiştir.

2. YURT DIŞINDA ÖDENEN VERGİLER VE MAHSUBU

Tam mükellef kurumların gerek yurt içinde gerekse yurt dışında elde ettikleri kazançların tamamı Türkiye’ de vergilendirilmektedir.

5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nda hem yurt dışından elde edilen kazançların hangi hallerde ve ne şekilde vergileneceği, hem de bu faaliyetler nedeniyle yurt dışında ödenen vergilerin Türkiye’de ödenecek vergilerden hangi şartlarla mahsup edilebileceği konusunda düzenlemeler bulunmaktadır.

Türkiye’de faaliyette bulunan kurumların yurt dışında faaliyette bulunmaları ve kazanç elde etmeleri değişik şekillerde gerçekleşebilir. Buna göre söz konusu şirketler;

a) Yurt dışında kurulu bir şirkete ortak olabilirler,

b) Doğrudan yurt dışında şirket kurabilirler,

c) Yurt dışında şube şeklinde örgütlenerek faaliyette bulunabilirler,

d) Yurt dışındaki işyerleri veya daimi temsilcileri aracılığı ile faaliyette bulunabilirler,

e) Türkiye’deki işyerlerinden, yurt dışında herhangi bir işyeri açmaksızın veya temsilci bulundurmaksızın doğrudan yurt dışındaki kişi ve kuruluşlarla ticari ilişkide (ithalat veya ihracat) bulunabilirler

 2.1. Yasal Mevzuat

Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 33'ncü maddesinde, yabancı memleketlerde elde edilerek 'Türkiye'de genel netice hesaplarına intikal ettirilen kazançlardan, mahallinde ödenen benzeri vergilerin, Türkiye'de bu kazançlar üzerinden tarh olunan kurumlar vergisinden hangi şartlar dahilinde mahsup edileceği açıklanmıştır. Söz konusu maddeye göre;

 Yabancı ülkelerde elde edilerek Türkiye'de genel sonuç hesaplarına intikal ettirilen kazançlardan mahallinde ödenen kurumlar vergisi ve benzeri vergiler, Türkiye'de bu kazançlar üzerinden tarh olunan kurumlar vergisinden indirilebilir.

 Kanunun 7 nci maddesinin uygulandığı hallerde, yurt dışındaki iştirakin ödemiş olduğu gelir ve kurumlar vergisi benzeri vergiler, kontrol edilen yabancı şirketin Türkiye'de vergilendirilecek kazancı üzerinden hesaplanan kurumlar vergisinden mahsup edilebilir.