Mustafa ŞEN

1. Giriş
Çalışmalarını ev olarak nitelendirilen konutlardan yürütenlerin evin bir kısmını ofis olarak kullanmaları haline “home-ofis” çalışma usulü denir. Bir başka ifadeyle, zaman ve maliyet tasarrufu sağlayarak, ev ile iş ortamını bir araya getiren mimari konsept ve çalışma tarzı home-ofis olarak tanımlanmaktadır. Türkçe karşılığı “evden çalışma” olarak adlandırılır ve hızla yayılan bir çalışma şekli olarak kabul görmektedir. Zamandan ve maliyetten tasarruf etmek amacıyla home-ofis uygulamaları tercih edilir hale gelmiştir. Bu kapsamda söz konusu çalışma usulünün bireye ve ülke ekonomisine yaptığı katkı önemli seviyelerdedir.
2. Home-Ofis Çalışma
Home-ofis’in (evden çalışma) tanımı, tele çalışma (bilgisayar ve telefonla işini evden yönetme) tanımını da kapsayacak şekilde düşük beceri gerektiren işçilerden tecrübeli nitelikli yönetimsel seviyede çalışmayı gerektiren geniş bir işgücünü kapsayacak şekilde yapılır.(1) Home ofis; hem ev hem ofis ortamı dizayn şeklidir. Home ofis bir çalışma şekli olup, “freelance” yani serbest çalışanların kullandığı yöntemdir. Çalışanlar evde işlerini yaparlar. Evin bir bölümünü ofis olarak dizayn ederek kullanırlar. Home-ofis çalışacak insanların sektörlerine göre maliyeti değişebilir. Telefon, elektrik, su, ısınma gibi giderleri aratacaktır. Ayrıca eve alınması gereken ofis malzemeleri de bir gider oluşturacaktır. Tüm gün evde olup, tüketilmesi gereken gıdalarda ev bütçesinde ciddi bir gidere sebep olacaktır. Ayrıca bazı dönemlerde iş ortakları, müşteriler ile yapılan toplantılar gerekebilir.(2)
Son yıllarda ciddi oranda artış gösteren home-ofis çalışma yöntemi, birçok kişiyi memnun eden bir çalışma ortamıdır. Başınızda sizi her an denetleyen, sorgulayan birilerinin, sabah erkenden kalkıp hazırlanma derdinin, yol, güzellik, giyim, bakım masrafları gibi daha birçok zorunluluğun olmaması home-ofisin cazipliğini artırmaktadır.(3)
Evden çalışma üretim, hizmet, teknoloji içeren farklı unsurların kullanımı ile gerçekleşebilmektedir. Sanayi devrimi (prekapitalist dönem) öncesinden gelen, günümüzde ise yaygın olarak uygulanan bu çalışma biçiminde, iletişim ve ulaşım teknolojilerinin gelişimi bazı işlerin işverene ait işyerinden yürütülmesi zorunluluğunu kaldırmıştır. Ancak aynı zamanda, rekabet nedeniyle maliyeti en aza indirebilmek için çalışma standartlarından ve formel yapıdan uzak kalma durumunu ortaya çıkarmıştır. Yaygın bir faaliyet alanı ve istihdam yaratan hizmet sektörü de (dil öğretimi, tercüme, daktilo yazımı, çocuk bakımı, yaşlı bakımı, pazarlama vd.) evden çalışma biçiminin yaygınlaşmasını hızlandırmaktadır.(4)
Bilgi ve iletişim teknolojileri çalışanları, eski olan iş yapma tarzlarını daha eski daha esnek olan evde çalışma veya mobil çalışma gibi metotlara doğru değiştirmektedir. Çalışma hayatında bilgi toplumuna bağlı olarak yaşanan esnekleşmenin en önemli uzantılarından olan evden çalışmanın hem çalışanlar açısından hem de işverenler açısından birçok olumlu yönü bulunmaktadır. Evden çalışma yönteminin kullanılması ile işyerine bağlı önemli maliyet unsurları ortadan kalkabilmektedir Home ofis çalışma ile iş gören devir hızlarının düşürülmesi, engelli istihdamında kolaylık sağlanması, ofis imkânlarının maksimuma çıkarılması, devamsızlıkların, hastalık sürelerinin ve fazla çalışma ödemelerinin azaltılması, iş gören verimliliğinin ve iş tatminin artırılması gibi çok sayıda yararlar sağlanmaktadır.(5)
Home ofis modeli ile kolayca yürütülebilecek işler genel olarak şunlardır: Yazarlık, web tasarım, online danışmanlık, blog yazarlığı, editörlük, ressamlık, makale yazarlığı, haber sitesi yönetimi, mobil uygulama geliştirme, e-ticaret sitesi yönetimi, online pazarlama faaliyetleri, basın bülteni yazımı, pr çalışmaları, halkla ilişkiler hizmetleri, sunum-dosya hazırlama, online eğitim, kitap tasarımı, gazete mizanpajı, grafik-tasarım işleri, online yatırım işleri, domain yatırımcılığı, bilgisayar bakım-onarımı.(6)
3. Home-Ofis Çalışmada Fazla Mesai Talebi