Her tedbirli tacir, belli dönemler itibariye ticari faliyetinin gidişi hakkında bilgi edinmek karlı çıkıp çıkmadığını veya zarar edip etmediğini görmek ister.

Karlı çıkmış ise bu karını artırma yollarını araştırır, zarar etmiş ise zararının sebebini bulmak ve ona göre tedbir almak ve kara geçmek çabasında bulunur.

Bir tacir kar ve zararını hesaplamak istediği zaman bilanço çıkarması ve gelir tablosu düzenlemesi gerekir, zira kar veya zararın çıkarılması ancak ilgili döneme ait bilanço çıkarılmasına ve gelir tablosu düzenlemesine bağlıdır.

Bir tacir zorunlu olarak üçer aylık dönemler ve yıllık olarak bilanço çıkarmak zorundadır. Zira geçici vergi üçer aylık dönemler itibariyle, yıllık vergi de bir yıl olarak hesaplanan kar veya zarara göre beyan edilerek ödenir. Geçici veya matrahının tesbitine ilişkin açıklamalar GVK Gn. Teb. no.217’de açıklanmıştır.

Bilanço çıkarılması ve gelir tablosu düzenlemesi dönem sonu işlemlerinin yapılmasına bağlıdır, dönem sonlarında envanter yapılmadan, kaydi ve fiili envanterin birbirine uygunluğu tesbit edilmeden bilanço çıkarılması ve gelir tablosu düzenlemesi mümkün değildir.

Bu nedenle dönem sonlarında envanter çıkarılıp bilanço ve gelir tablosu düzenlenmesi Türk Ticaret Kanunu, Vergi Usul Kanunu ve Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği sıra no: 1’e göre bir zorunluluktur.